AGNAED ti gayyemko iti maysa nga ili iti igid ti baybay. Adu dagiti makalapan nga ikan no nalinak ti taaw. Nairana iti panagbakasionko iti lugar iti ibibisita ti maysa a pangulo ti opisina ti gobierno ken ti bunggoyna iti lugar.
Routinary supervisory visit daytoy tapno maammuan ti pannakayimplementar dagiti programa ti nasao nga opisina. Ti lokal nga opisina ti nangsangaili iti pangulo ken iti bunggoyna.
Idi nakaawid ti bunggoy manipud iti dayta a supervisory visit, naammuanda nga adda dagiti styrofoam box iti maysa kadagiti lugan nga inaramatda a nagkargaanda iti supply iti ipapanda panagbisita. Tunggal maysa a kameng ti bunggoy, adda gayam bagina a maysa nga styrofoam box. Idi maluktan dagiti styrofoam box, naglaon gayam dagitoy iti nagduduma nga ikan, pasayan, padaw, rasa ken dadduma pay a nangina nga ikan.
Naladawen tapno maisublida pay dagiti naited a naipabalon.
Naammuan pay ti bunggoy idi agangay a nagdawat ti lokal nga opisina iti donasion tapno magatang dagiti naikarga kadagiti styrofoam box.
Naammuak amin dagitoy ta adda met dagiti am-ammok kadagiti adda iti bunggoy.
Nadakamatko daytoy a pasamak gapu ta ti naited a pabalon, maisupiat kadagiti probision ti Akta Republika Blng. 6713 “An act establishing a code of conduct and ethical standards for public officials and employees, to uphold the time-honored principle of public office being a public trust, granting incentives and rewards for exemplary service, enumerating prohibited acts and transactions and providing penalties for violations thereof and for other purposes.”
Dakdakamaten ti Seksion 7 ti nasao a paglintegan a maiparit ti agawat wenno dumawat iti regalo.
Ituyang daytoy a probision ti linteg a saan a maipalubos iti asino man nga opisial wenno empleado ti turay ti dumawat wennol umawat iti ania man a regalo, donasion, pabor wenno ania man nga adda kaibatoganna a kuarta manipud iti asino man iti panagakemda iti maysa nga opisina.
Dakdakamaten pay ti linteg a pagrebbengan dagiti opisial ken empleado ti gobierno nga itandudo ti kangatuan nga estandar (standard) iti panagserbida iti publiko.
Dakkel ti sungsungbatan dagiti opisial ken empleado ti turay kadagiti tattao iti amin a gundaway. Iti sabali a pannao, adda dakkel a pagrebbenganda kadagiti tattao. Ket agserbida nga awan ti namnamaenda a subad manipud kadagiti pagserbianda tangay susuelduan ida ti gobierno.
Manamnama nga akmen dagiti amin nga opisial ken empleado dagiti pagrebbenganda a naibasar iti saan a mapagduaduaan a responsibilad, integridad, panangipateg iti ili, panagbiag iti simple a wagas, ken panangitandudo iti pagsayaatan ti publiko imbes a ti bukodda a personal nga interes.
Napateg ti moralidad ken responsibilidad tapno epektibo ti pannakaisayangkat dagiti panggep ti gobierno.
Kasapulan dagitoy tapno epektibo dagiti proseso, estruktura, ken pagalagadan ti serbisio publiko. Tapno agballigi dagiti panggep ti gobierno kasapulan ti positibo a reputasion ken saan a mapagduaduaan a moralidad dagiti opisial ken empleado.
Ti epektibo a komunikasion ken nasiken a panaglalangen ti kasapulan tapno maisayangkat dagiti panggep ti gobierno a saan ketdi nga iti panangted ken panagawat iti regalo.
Wen, panangted. Panagisagut. Panagpabalon. Saan koma met nga ipilit dagiti agregalo a maawat ti regalo nga itedda. Ta uray dagiti agregalo, adda met maiparbeng a dusada. Saanda koma nga isarsarak dagiti regregaluanda.
Isu nga adda payen dagiti opisial ti gobierno nga iti umuna nga aldawda pay laeng iti takem, ipakaammodan a saanda nga agawat iti regalo, iti man kasangayda wenno no adda man bisitaenda nga opisina. Ta narigaten no isarsarak ida dagiti empleado nga adda iti babaenda.–O
(Mangisursuro ti autor iti Linao Elementary School, Schools Division ti Tuguegarao City, Cagayan.)
[Naipablaak iti Bannawag, Nob. 16-30, 2024 a bilang)