Sarita ni T. GABRIEL TUGADE
NAPANUNOTKO a nalabit dusak ti napasamak ken ni Cynthia, dusa nga inted ti langit tapno maamirisko ti babak nga impaayko ken ni Dolor.
Ita, agluom manen dagiti lansones ket adtoyak tapno aturek ti maysa a biddut.
“Agpayso kadi a saannakon a kagura ni manangmo?” pinasikigak a minatmatan ni Nita a kaab-abayko.
“Agpayso, manong,” kinunana.
KLASIKO A SARITA: Rabii Idiay Nagsabaran (1)
Ngem nagbalawak idi labsanmi ti balayda.
“Apay, immakarkayo kadin?” inamadko.
“Saan.’’
“Apay ngarud a di met dita balayyo ti papananta?”
“Kayatmo a makita ni Manang, saan kadi? Daytoy ti dalan nga agturong iti yanna.”
“Nagasawa kadin?”
“Maammuamto, manong.”
Nadegdegan ti panagduaduak idi kapkapnekakon nga iti kamposanto ti pagturonganmi. Isu ti pagpatinggaan ti dalan a sursurotenmi.
“Ditoy ti yan ni manang manipud pay idi impasngayna ti anakyo,” inridis ni Nita idi nakastrekkamin iti kamposanto. “Daydiay ti tanemna.” Intudona ti maysa a tanem.
Nabayag a saanak a nakagunay. Kasla naalimpayengak iti pannakaitangkarang kaniak ti saanko a pinadpadaanan a kinapudno.
“Pangngaasim, kuyogennak koma a mapan sadiay. Agpakawanak kenkuana…”
Nainayad ti pannagnami idi rummuarkamin iti kamposanto. Napanaas dagiti matak. Awan ti mapanunotko a sawen.
“Pimmusay ni manang idi ipasngayna ni Felix,” kinuna ni Nita. “Wen gayam, diak pay naibaga a Felix ti nagan ti anakyo. Kasla nagparikna kenkuana ti ipapatayna. Ta kinunana idi sakbay ti panagpasngayna a no lalaki, Felix ti naganna; Margarita met no babai. Nagan kano dagiti dadakkelmo dagita.”
Ad-adda a nagpanaas ti pusok.
“Iti di mabayag,“ kinuna ni Nita, “makikallaysaakon… ket ipakaammok daytoy kenka, gapu ta adda pannakainaigna ken ni Felix.”
“No ipalubosmo,” kinunak, “alaek ni Felix. Litupak ti nagkurangak kenkuana.”
“Saan a dayta ti kayatko a sawen, manong. Sakbay ti ipupusay daydi manang, inyunay-unayna ti panangibilangko ken ni Felix a kas pudno nga anakko. Kas kinunak, iti di mabayag, makikallaysaakon. Nagtulaganmi iti mangasawanto kaniak nga ipasurotminto ni Felix iti naganna.”
“Nita!”
“Wen, manong. Ket nupay sika ti pudno nga amana, dimo makuna a dakdakkel ti karbengam ken ni Felix. Ta idi masapulnaka unay…”
Kasano ita nga ibagak ti kinapateg ti anakko kaniak idinto nga adda met ti napalabas a mangtubngar iti ania man a sawek?
Nakagtengkami iti paglakuan iti prutas. Nakariingen ti anakko. Ket ub-ubbaen ti lalaki a nangitalkan itay ni Nita kenkuana.
“Di met la nagsangit?” sinaludsod ni Nita.
“Saan. Nairuam kaniakon.”
“Manong Nick, ni Aldo, ti mangikallaysanto kaniak,” kinuna ni Nita. Kinitana ni Aldo. “Ni Manong Nick…”
Awan ti nakauni kadakami ken Aldo. Nagminnatmatkami laeng. Ni nagdinnakulapkami la koma.
Nagpakadaak. Kasla agkakapsutak. Kinalikagumak ti ragsak da Aldo ken Nita. Inawisdak iti kallaysadanto. Ngem diak impanamnama ti idadar-ayko. Tutuokennak ti ladawan ni Felix a kasta unay ti pannakarayray-awna iti panangubba ni Aldo kenkuana.
Bayat ti panagtaray ti lugan a mangipanaw kaniak iti dayta a disso, liniklikak ti kumita iti agsumbangir ti kalsada. Diak kayaten ti makakita iti lansones.—O
