Sarita ni ROSENDO G. EUFEMIANO
TINANGAD ni Manang Isca ti agpabpababan nga init. Alas tresto ngata no makasublat. Kalalaingannanto ti panangrugina nga agplantsa iti dina nalpas a lupot ni Abogado Udarbe. Itulodna iti kabigatanna. Pambaranna a mangala iti udi ti abogado kenkuana. Agtarusto iti kamposanto tapno dalusanna ti tanem daydi ingungotenna. Ikuyognanto da Bandeng ken Oden.
Nasaep ni Manang Isca ti pinsar dagiti uppat a babbai a nakilualo kada Nana Anit. Kayat dagitoy a paitaraptap ti palualoda. Kayat ni Manang Isca ti agsarita. Umuna pay ta isu ti tulagda kada Lakay Bestre. Ngem nalagipna ti kaawan ti ipaayagna. Nabang-aran idi palagipan ni Edong ti lakay.
“Kakaisuna a saan nga utang…” kinunana.
NATIMKAN ni Manang Isca ti ariwawa dagiti sumungad. Nabartekdan! Timman-aw iti tawa a sumango iti kalsada. Insabatna iti agdan ti pukdol a pagsaingan. Maibasbasing dagiti dua nga anniniwan a sumarsaruno ken ni Edong.
KLASIKO A SARITA: Naisakab a Sairo (1)
“Nabartekda, ‘nang?” kinuna ni Bandeng.
“Tagtagari!”
Nakaulin dagiti kantor. Arak ti umuna a kiniddaw ni Lakay Bestre. Masursuron ni Manang Isca ngem kapilitan nga iruarna ti prasko.
“Ibagamon, a, Barras… ‘tay nagtulaganta diay dal--an,” agbeddalen ni Lakay Bestre. Inaprosanna ti arak a nagayus iti timidna. Naawangan ti baso nga insublina. Agkurkuridemdem dagiti matana.
“Sika a…” Kinidag ni Lakay Balas ti padana a lakay.
Kinagat ni Edong ti bibigna. Nagwingiwing.
“Kua, Isca, uray dinakam tangdananen… pulotan la ti kuan…”
“Lalo a nagsayaat no adda pangipanganan, kunam, a, pari,” inkalbit ni Lakay Balas.
Pamigat laeng ti natda a bagas da Manang Isca. Ngem dina maibaga dayta. “Adda innapuy, tata, a, ngem…”
“Ti… ti masida?” nagsaiddek ni Lakay Bestre. “Na-nalaka la ti mapan kumammel dita ‘nay…” Intudona ti garreta iti laudenda. “Uray daytay kua… nabati ti ulona idiay Alaska!”
“Inton malpastayo nga aglualo,” makaluksawen ni Edong. “Irugiyo ketdin.”
“Sikan san, barok. Ne, daytoy kua…” indiayana ti kuentas.
Saan a napamayan ni Edong. Inawatna ti kuentas. Nagugis.
“Ave Maria Purisima…”
PINASIKIGAN ni Edong a kinita dagiti kakaduana. Naglaaden! Saguyepyepenen ni Lakay Balas. Nakakidem ni Lakay Bestre a nagsanggir iti diding. Nakasalampad ti maysa nga imana iti tawa. Nakaul-ulimek a nagparintumeng ni Manang Isca iti sakaanan ti altar.
“Ave Marrr…” timek ni Lakay Bestre. Addadan iti maikatlo a paset ti Nasantuan a Rosario.
“Sabali!” napataliaw ni Manang Isca.
Sinikil ni Lakay Balas ti padana a lakay. “Santa Maria, a!”
Nagwingiwing ni Edong. Impigsana ti panag-Ave Mariana.
“Ave Marrr…” ni Lakay Bestre manen.
“Sabali!” inridis ni Lakay Balas. “Santa Maria, kunak la ngarud!”
Naggarakgak ti ubing iti ridaw ti laem. “Natarusam, Bands… diyonto met patpatien ti imbaga ni inang.”
Linapigos ni Awing ni Badeng.
“Annay!”
Iti apagdarikmat, nanalpaak ti dakulap ni Bandeng iti teltel ni Awing.
Timmakder ni Manang Isca ngem nakaadayon ni Awing. Sinimpa ni Bandeng ti lispakna a sisasango iti altar.
Insublat ni Edong ti Requiem a kaalunosan ni Lakay Bestre nga idi la nga immaliwagwag. Gagangay dayta a kantaenda tunggal aggibus ti maysa a misterio ti Santo Rosario. Mangurat-urat ken agbirkabirkakak ti tengnged ti lakay a mangikomkompas iti tammudo ken sakana.
“Bands... Elvis Presley!” imlek manen ni Awing nga adda iti pataguab ti agdan. Adda timek a mangan-anawa kenkuana. Adda met um-umlek.
(Maituloyto)
