Sarita ni FREDELITO L. LAZO
Timmakder. Iti kapsutna, nagkintayeg dagiti tumengna nga immaddang. Sumipngeten ket kasla immilet ti aglawlaw. Natimudna ti uni ti kampana a nangpugsat iti nagbaetan ti aldaw ken rabii, dimmanon kenkuana a kasla natnag a sentabo iti tabla— nagsisinnippawan dagiti aringgawis a nagpigerger a kasla linammin. Simmeksek ti uni iti let-ang ti bakir ket pinadakkel ti arasaas dagiti kasamekan a namagtayok iti dutdotna.
Natimudna ti anasaas ti danum a simngawan ti nadaniir a pul-oy. Tinurongna ti baresbes. Nakitana ti napugot a rupana ken dagiti kasla gemgem a bato a pinaberde ti bulongan a tangatang. Pinaglukongna dagiti dakulapna ket timmako iti inareb-ebna. Kimmawiwit ti lamiis a namagsikaw iti tianna. Intalmegna ti rusokna bareng maep-ep ti bisinna. Ngem limmanlan ketdi. Nayangadna ti ulona idi nakatimud iti impagarupna a taul ti aso a dina maitudo no sadino. Iti panagtaltalangkiawna, nakitana a nasamsamek iti bangir ti baresbes. Binallasiwna ti pagattumeng a danum iti panangipagarupna a makasarak dita iti atap a bunga a mabalinna nga ipauneg. Ngem rimmasay ti kayo iti tengnga. Nasarakanna ti maysa a desdes ket sinurotna ti agpakanigid.
Nasipngeten ti lubong ket bimmattulay ti pannagnana. Idi agbalaw, naungpotnan ti bakir ket sangsanguennan ti panglawaen a kataltalonan. Adda kakaykaywan iti bangir ti umuna a sinilong. Naipasirna ti pumarparimrim a silaw kadagiti balbalay. Adda kalapaw iti kakaykaywan. Impapanna a ditoy ti naggapuan ti taul itay.
Nabayag a nagmattider. Idi simmiplag ti angin-bangkag, nasay-upna ti nagpaiduma nga ayamuom— naluom a langka! Nagkiwar manen ti buksitna ket kasla adda nangawid kadagiti nabattulay nga askawna a nanglasat kadagiti kimraang a bingkol.
KLASIKO A SARITA: Ti Kaadayoda iti Panungpalan (3)
Nadungparna ti alad ti laguerta. Naanninawanna dagiti pinuon ti langka iti uneg. Nadlawna a nadagsen ti panagkuti dagiti sanga a dupiren ti angin. Agadiwaran ti ayamuom ti naluom a langka.
Siiinayad a simmalpa iti alad. Inarikapna ti maysa a nababa a pinuon. Nagbitin iti magaw-at a sanga. Iti naminsan a panagkuy-atna, addan iti ngato. Nagkarasakas dagiti bulong idi tiritirenna ti bunga. Nagrag-o ngem agngerngerngeren dagiti aso iti ruar ti inaladan.
Adda tao! Timmaliaw. Nagandap iti kasipngetan ti uppat a mata, bimtak dagiti taul ket dimmuklosda.
“Ipaturongmo iti daydiay a pinuon.”
Simmaruno ti pannakadayas ti yanna iti lawag ti lente. Iti butengna naibbatanna ti bunga a kinagiddan ti itatapuakna.
“Timmapuak! Kamatenta! Hoy, birkog, agsublika ta rangrangkayenka!”
Agarup a maidaramudom iti panagtarayna iti kabingkolan. Simmurot ti lawag ti lente ken dagiti taul. Inasaknan ti kabakiran.
Nagsardeng iti sirok ti maysa a kayo iti ginget ti bakir. Kasla nagsang-at iti pito a bantay. Adayon dagiti taul.
Nagpanirpir dagiti aringgawis. Nalagipna ni Padre Florentino ngem saan a nagkuti iti nagsanggiranna. Ad-adda a kabutengna dagiti kumamkamat kenkuana ngem ni Padre Florentino. Timmaray manipud iti kombento gapu iti bain ken butengna; timmaray ita tapno maisalakanna ti biagna.
Rangrangkayenda!
Ngem saan nga agbabawi a kas iti panagbabawina iti inaramidna iti kombento. Ti kalikagumna nga agbiag ti nangiduron kenkuana a mangtakaw koma iti langka. Kalikagum ti lasag ti immuna a basolna.
Ania ti kayat a sawen ti kalikagumna nga agbiag no di ti panagpatubona iti lasag? Tapno adda manen aggartem iti derrep? Tapno adda manen mapuoran? Saanna a mailibak a kasta.
Nagangin iti napigsa. Nagbisngay ti bulongan a tangatang ket naipasirna ti namituen a langit. Nagkiet ta adda naitudok iti bukotna. Siitan gayam a mula ti nagtubo iti abay ti puon a nagsanggiranna.
Adda met lubong iti bakir, nakunana a bulon ti itatakderna. Nalagipna ti tinarayanna a lubong, ti immuleg a kalsada, sa ni Melinda. Addanto manen Melinda iti panagsublina ket mangngegnanto manen ti awag ti immuleg a kalsada. Addanto kenkuanan ti pangngeddeng. Ngem agsubli ta kalikagumanna pay ti agbiag.—O
