Inggangetget manen ni Senador Francis “Kiko” Pangilinan ti panangkontra iti naigameren iti pagilian a panagturay dagiti politikal a pampamilia, iti panangipilana iti baro a gakat a mangikalikagum iti pannakaiparit dagiti politikal a dinastia iti pagilian.
Imbatad ni Pangilinan a nabayagen a naitampok iti Konstitusion ti isyu maipapan iti political dynasty ngem saan a pulos a naaaramid a linteg.
Sakbay ti panaglukat ti maika-20 a Kongreso, immmpila ti senador ti gakat nga “An Act Defining and Prohibiting Political Dynasties, Providing Penalties Therefor, and for Other Purposes” nga addaan panggep a mangiparit dagiti indibidual nga agkakabagian iti uneg ti maikadua a tukad ti consanguinity wenno affinity nga aggigiddan nga agtakem wenno agkandidato iti para publiko nga opisina.
Nairanta ti nasao a gakat a “mangpatas iti pagsasalisalan” iti politika, mapapigsa dagiti demokratiko a proseso, ken masigurado a saan nga agtalinaed a mabukbukodan ti political power kadagiti sumagmamano laeng a naparaburan, segun iti senador.
Kasapulan ti natibker ken nainkalintegan a pagtaktakderan iti parikut iti WPS --NMC
“Saan a nasken a maibilang a kas karbengan a nakayanakan ti bileg ti politika ken serbisio publiko. Ngem no awan ti linteg a mangipatungpal, tengtenglen dagiti dinastia ti demokrasiatayo,” kinuna ni Pangilinan iti maysa nga statement.
“Ti panangidaulo ket rumbeng a magun-od, saan a matawid,” impaganetgetna.
Iti babaen ti bersion ni Pangilinan iti anti-political dynasty bill, dagiti assawa ken kabagian iti uneg ti maikadua a tukad ti madama a nabotosan nga opisial ket maparitan nga agkandidato iti ania man a posision iti man nasional ken lokal a lebel--pakairamanan ti kapitan ti barangay, mayor, gobernador, pannakabagi ti distrito, ken party-list nominee--bayat nga adda kabagian a nakatakem.
Palubosan pay ti nasao a gakat ti asino man nga umili a mangipila iti verified petition iti Commission on Elections (Comelec) a mangkanselar iti Certificate of Candidacy (COC) ti asino man a kandidato a masarakan a manglablabsing iti naisingasing a linteg.
Iti panangdakamatna iti datos manipud iti Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ), napaliiw ni Pangilinan ti sakup ti dinastiko nga impluensia iti politika ti Filipinas, a ditoy ket:
• 87 a porsiento kadagiti gobernador ti probinsia ti nagtaud kadagiti politikal a pamilia
• 8 iti kada 10 a pannakabagi ti distrito ti kameng dagiti dinastiko a kaputotan
• 67 a porsiento kadagiti kameng ti Kamara ken 53 porsiento kadagiti mayor ti dinastiko
• Adda di kumurang a 18 a “nalukmeg a dinastia” (nga addaan iti lima wenno ad-adu pay a kabagian iti elective office.
• 800 kadagiti 18,000 nga elective positions (4.5 a porsiento) ti awan kinalabanna iti napalabas nga eleksion.
Iti explanatory note ti gakatna, napaliiw ni Pangilinan no kasano a ti panagraira dagiti political dynastys ket nainaig iti underdevelopment ken kinapanglaw kadagiti kakurapayan a probinsia ti pagilian.
Impakdaar met ni Pangilinan a dagiti dinastia, pakapuyenda ti check and balance, ikkatenda ti kompetision, ken pagramutenda ti politika a maiturong iti personalidad imbes nga interes ti publiko.
“Nalawag ti Konstitusiontayo--masapul a maiparit dagiti politikal a dinastia,” kinuna ni Pangilinan.
“Maipapan daytoy a gakat iti panangisubli iti kinatimbeng, pananglukat kadagiti ruangan para kadagiti baro a lider, ken panangitandudo iti kari ti demokrasia,” impaganetgetna. (Hannah L. Torregoza/MANILA BULLETIN)
