Agparparang nga adayo pay a malpas ti ad-adu pay a naduktalan a nainaig iti mapapati a panagkunniber iti proyekto a pangkontrol iti layus.
Imbutaktak ni Senate President Pro Tempore Panfilo “Ping” M. Lacson idi malem ti Martes, Sept. 9, dagiti kabarbaro a natakuatan a nakaro a panagkunniber iti Department of Public Works and Highways (DPWH), a namananaig kadagiti opisial ken kontraktor kadagiti ghost and substandard flood control projects, palsipikado a dokumento, ken uray pay dagiti money-laundering scheme kadagiti casino.
Iti maysa a privilege speech a napauluan iti “Flooded Gates of Hell”, indetalye ni Lacson ti inawaganna iti “awan pannakapnekna a kinaagum” dagiti opisial ti DPWH ken dagiti mapabpaboran a kontraktor, a mapapati a nangibulsa iti binilbiion a pisos a nairanta para kadagiti estruktura a pangkontrol iti layus iti Bulacan ken kadarappatna a luglugar.
“Masapul a maidarum dagitoy a tattao, nasken nga agpullodan," indeklarar ni Lacson ket inkarina nga idatagna ti amin nga ebidensia a naurnong ti opisinana iti independent probe body ken kadagiti umisu nga autoridad.
DOH, namakdaar iti posible a pannakadangran iti Traslacion
Kangrunaan nga intudo ni Lacson ti grupo ti lima nga opisial ti DPWH manipud iti Bulacan 1st District Engineering Office, nga aw-awagan kano dagiti empleado ti casino a kas “BGC Boys” — saan a "Bonifacio Global City" ngem kas “Bulacan Group of Contractors.”
Binigbig ida ti senador a da:
* Dati a DPWH OIC Assistant Regional Director Henry C. Alcantara (alias Joseph Castro Villegas)
* OIC District Engineer Brice Ericson Hernandez (alias Marvin Santos De Guzman)
* Assistant District Engineer Jaypee Mendoza (alias Peejay Castro Asuncion)
* Project Engineer Arjay Domasig (alias Sandro Bernardo Park)
* Engineer II Edrick San Diego
Maibatay kadagiti rekord a naala ti Lacson manipud iti Philippine Amusement and Gaming Corporation (PAGCOR), ti grupo ket nagsarap iti dakkel a pannakaabak iti ₱950 a milion kadagiti nadumaduma a casino iti Metro Manila, Cebu, ken Pampanga. Iti laksid dagitoy a nagdadakkelan a pannakaabak, nai-report met dagiti dadakkel a panangabakda, nga isu nga insingasing ni Lacson a mabalin a paset ti maysa a money-laundering scheme daytoy.
Iti Okada Manila idi Oktubre 17–18, 2022, nangabak ni Alcantara iti ₱301,850 idinto a naabak da Hernandez, Domasig, ken Mendoza iti nagtipon a ₱1.75 a milion.
Ti ad-adda pay a nakadidillaw, segun iti rekord ti Pagcor, naipakita dagiti dadakkel a cash-to-chips ken chips-to-cash a transaksion babaen dagiti "BGC Boys" manipud idi 2023 agingga idi 2025:
* Alcantara: ₱1.428 a bilion (cash to chips); ₱997.765 a milion (chips to cash)
* Hernandez: ₱659.91 a milion (cash to chips); ₱1.385 a bilion (chips to cash)
* Mendoza: ₱26.5 a milion (cash to chips); ₱280.093 a milion (chips to cash)
“Wen, husto ti nangngegyo, 'B' kas iti Bilion,” impaganetget ni Lacson, a dinakamatna a dadduma nga opisial ti nang-cash out iti dakdakel ngem iti ginatangda (a chips).
Nangidatag pay ti senador kadagiti dokumento a mangipakpakita kadagiti iregularidad iti sumagmamano a flood control projects iti Bulacan, a pakairamanan ti:
Panagaramid iti Flood Control Structure iti Labangan Channel (Sta. Monica to Taliptip Section), Bulakan, Bulacan
Contract ID: 24CC0604
Contractor: SYMS Construction
Approved Budget: ₱92.58 million
Awarded: December 2024; Notice to Proceed: Dec. 28, 2024
Billing: 46% completion just two days later
Issue: Ti Package B ket ghost project; progress photos ket na-reuse
Panagaramid iti Flood Control Structure iti Labangan Channel (Pungo Section), Calumpit, Bulacan
Contract ID: 25CC0072
Contractor: Omar R. Omar Construction
Amount: ₱87.35 million
Contract Duration: 240 days
Declared Completed: Feb. 3, 2025 — 34 nga aldaw laeng kalpasan a narugian
Panagaramid iti Flood Control Structure iti Labangan Channel (Franca Section), Calumpit, Bulacan
Contract ID: 25CC0091
Contractor: IM Construction Corporation
Amount: ₱87.35 million
Contract Duration: 270 days
Declared Completed: Feb. 3, 2025 — isu met laeng a 34 nga aldaw
Issue for Both Calumpit Projects: Agpapada a documents, reports, ken photos
Panagaramid iti Flood Control Structure iti Labangan Channel (Longos Section), Malolos, Bulacan
Contract ID: 24CC0545
Contractor: IM Construction Corporation
Progress Report 1: Sept. 30, 2024
Progress Report 2: Dec. 29, 2024
Issue: isu met laeng a retrato a nausar manen, a nabaliwan ti lighting-na
Dua a Flood Control Structures iti Angat River (Hagonoy Section), Bulacan
Contractor: Wawao Builders
Contract Price: ₱77.199 million tunggal maysa
Start Date: Nov. 21, 2024
Progress Report: Nov. 28, 2024 — 50% ti nakompleton
Issue: Di nakapappapati a pannaaramidna; naproseso a dagus ti billing ken payment
Kinuna ni Lacson a dagitoy a kaso ket mangipakita ti pagilasinan wenno padron dagiti palsipikado a public document, manipulado a reports ti pannakaaramid, ken dagiti saan nga umisu a proseso ti bidding.
Intudo pay ti senador ti MBB Global Properties Corporation, akinkukua iti Wyndham Garden Hotel iti Clark, Pampanga.
Innaigna dagiti daulo daytoy kadagiti pamilia a konektado kadagiti kontrata ti flood control a da Macy Monique Maglanque (anak ni Candaba Mayor Rene Maglanque ti Globalcrete Builders), Sunshine Bernardo (anak ni dati a DPWH Usec. Roberto Bernardo), ken Fatima Gay Bonoan Dela Cruz (anak ni dati a DPWH Sec. Manuel Bonoan).
“Maglanque, Bernardo, Bonoan — MBB. Dakayon ti mamagnanaig kadakuada," kinuna ni Lacson.
Indagadag ti senador iti DPWH ken dadduma pay nga autoridad mga ipilada ti nadumaduma a kriminal ken administratibo a darum.
Iti labes ti panangibutaktakna kadagiti binilion a pisos nga anomalia, ingganetget ni Lacson kadagiti kakaduana nga isayangkatda dagiti konkreto nga addang tapno masigurado a saanen a maulit dagiti kakastoy nga aramid. Indagadagna ti pannakaamendar ti Government Procurement Reform Act (RA 9184), nga imparangarangna no kasano a nagkokomplot dagiti kontraktor ken nagusarda pay kadagiti adu a kompania nga isuda met laeng ti mangkonkontrol tapno makaalada kadagiti proyekto babaen ti split contracts a nadisenio a mangliklik kadagiti naing-inget a pagrukodan ti pannakaaprobar.
Indagadag pay ti senador ti nasken a pannakaadal manen iti Anti-Money Laundering Act (AMLA) gapu kadagiti naduktalan a nagbalin dagiti casino a kombeniente a lugar a "pakadaludan" dagiti nakunniber a pondo. Napaliiwna a dagiti “cash-to-chips” ken “chips-to-cash” nga aramid dagiti makunkuna a “BGC Boys” ket nangipakita iti nakalawlawag a pagkurangan ti financial monitoring, a masapul a tamingen ti Kongreso tapno malapdan ti kuarta dagiti agbaybayad iti buis a maliksab ken "mabugguan" a sipaparangarang.
Kamaudiananna, insingasing ni Lacson dagiti naing-inget a proseso ti pannakabantay ti badiet ti gobierno ken dagiti mekanismo a mangimaton, agraman ti naing-inget a panangipaneknek kadagiti accomplishment report ken progress billings. Kinunana a dagiti panagbayad para kadagiti proyekto ti impraestruktura ket masapul a suportaran ti maberipikar a dokumentasion, a nasayaat no agusar kadagiti independent validation wenno digital monitoring systems, tapno malapdan dagiti ghost projects ken palsipikado a report a mangibus kadagiti pondo ti publiko.
Iggibus ni Lacson iti bitlana babaen ti panangballaagna kadagiti inakusaranna a nagtakaw iti kuarta dagiti agbaybayad iti buis bayat nga agtultuloy nga agsagsagaba dagiti Filipino iti Bulacan iti layus. (Dhel Nazario/MANILA BULLETIN)
