Sanguen ni Papa Leo XIV ti umuna a dakkel a parikutna kadagiti tradisionalista a Katoliko: impakaammo ti maysa a simmina a grupo a mangsupsuportar iti tradisional a Latin a Misa ti planoda a mangikonsagrar kadagiti baro nga obispo nga awan ti pammalubos ti Papa, a mabalin a mangpataud manen iti panagsisina.
Ti Society of St. Pius X (SSPX) a nakabase iti Switzerland, nga addaan kadagiti pagadalan, kapilia, ken seminario iti entero a pagilian, ti maibilang a siit iti Holy See iti uppaten a dekada, a nabuangay tapno mangsupiat kadagiti moderno a reporma nga inwayat ti Second Vatican Council idi 1960.
Nupay dekadan a simminada iti Roma, immadu latta ti gunglo, nga addaan kadagiti patanor a padi, madre, ken gagangay a Katoliko nga umannurot iti tradisional a Latin Mass.
Iti biang ti Vatican, maysa a kangrunaan a doktrina ti pammalubos ti Papa iti pannakakonsagrar dagiti obispo, a manggarantia iti pannakairamanda iti kaputotan dagiti apostol manipud kadagiti orihinal nga apostol ni Cristo. No awan ti pammalubos ti Papa, maibilang dagiti obispo a pangta iti panagkaykaysa ti Simbaan ken mabalin a mangpataud iti panagsisina, gapu ta adda karbengan dagiti obispo a mangordinar iti baro a padi.
Maibasar iti linteg ti Simbaan, ti pannakakonsagrar ti obispo nga awan ti pammalubos ti papa ket katupagna ti automatiko a pannakaikkat iti tao a nangaramid iti dayta ken ti maipagarup a baro nga obispo.
Adu a tawen a ginandat ti Vatican ti makikapia iti SSPX, tapno maliklikan ti idadakkel ti kapadana a simbaan. Idi 2009, winaswas ni Pope Benedict XVI ti pannakaikkat dagiti sibibiag pay nga obispo ken linukayanda ti pannakaiparit iti daan a Latin Mass para kadagiti amin a Katoliko a kaykayatda pay leng ti daan a wagas ti misa.
Ngem kimmaro ti risiris kadagiti tradisionalista a Katoliko idi nagakem ni Pope Francis, gapu iti panangbalusingsingna iti reporma ni Benedict a nangipalubos iti pannakaaramid ti daan a Latin Mass, gapu ta daytoy ti makaigapu iti panagsisina iti Simbaan.
Inaklon ni Pope Leo ti kaadda ti risiris ken pinanggepna a pagtalnaen ti panagsususik, nga impakitana a silulukat ti biangna iti panagsasarita ken nangipalubos nga adda mailaksid iti impakat ni Francis.
Ngem segun iti SSPX idi Lunes (Pebrero 2), awanen ti maaramidanda no di konsagraren dagiti obispo inton Hulio 1, tapno mataginayon ti masakbayan ti kagimongan.
Kinuna ni panakangiwat ti Vatican Matto Bruni nga agtultuloy ti panagsarita ti Society of Saint Pius X ken ti Holy See tapno maliklikan ti panagsususik ken marisut ti timmaud a parikut. (The Associated Press/Manila Bulletin//Lito Hilidon/Bannawag)