Sarita ni MELCHOR B. GASMEN (Immuna a naipablaak iti Enero 2, 1961; sa iti Enero 4, 2016 a bilang ti Bannawag)
AGKARAWANESWES dagiti luses a maipatayab iti tangatang ket iti panagbettakda, agburayok dagiti nagtagimaris a rissik a kasla mangartap iti kumanagkag a silnag ti kabus a bulan ken dagiti agtitikker a bituen. Agkaralanipak dagiti rebentador iti amin a suli ket iti Luneta la ngaruden, awanen ti sarday dagiti lanitog. Kasla dagitoy ti kanta dagiti tao a mangpadpadaan iti panagligsay ti rabii.
Ngem kasla awan ti kaes-eskan dagitoy a buya ken ni Leila iti panagsimpana iti sementado a bangko iti asideg ti monumento ni Rizal. Idi napan a tawen a kaaddada manen ken Ruben iti daytoy met laeng a disso, nakaragragsak met idi a nagbuybuya kadagiti agbettak a luses. Kaduana man met laengen ita ni Ruben— agkatkatugawda— ngem iti daytoy a kanito, kas itay sumipnget a panangdagas ni Ruben kenkuana iti dormitorio a pagdagdagusanna, dina maidanggay ti panagriknana iti pitik dagiti darikmat. Nanganda iti restauran, nagbuyada iti sine ken karnabal, ngem kasla awan mamaayda kenkuana. Nagdumog ket iti nakemna, nasaludsodna no dagitoy a pabuya ti nasken nga ipasarabo iti dumteng manen a baro a tawen.
Nagsennaay ni Leila. Nakaum-umbi ti panagar-arasaas ni Ruben. Ngem adayo ken sabali ti panipsipudan ti timek a matimtimudna. Manipud idi kalman, kumutkutukot latta kadagiti lapayagna ti timek ni Nita a katrabahuanda met laeng ken Ruben idiay City Hall. Kapiduak nga agpayso ni Manong Ruben, manang, ngem agannadka koma. Ammok a naladawen ti ibaballaetko, ngem awan met latta ti naladaw a panagbabawi. Nagsansaning-i ni Leila idi kalman ket gapu iti napalalo a sakit ti nakemna, naikarina a saan ket saanton a sumurot ken ni Ruben. Ngem itay sisasangon iti kaayan-ayatna idiay dormitorio, dina manen nasarkedan ti riknana ket nasarakanna laengen ti bagina nga agpelpelles tapno sumurot.
Nariknana ti yiirut ti takiag a nairakus iti siketna. Ket nupay saan a nagbalikas ni Ruben, ammo ni Leila ti panggep daytoy. Kadagiti napalabas, saan a nagtukiad a nangipabus-oy iti bagina ken ni Ruben. Kas iti karayan, nakasaysayud ti panagayus ti bagina iti taaw, nga isu ti barukong ni Ruben, ket dina man la pinampanunot no sadinonto ti pagpatinggaan ti ayat nga inyetnagna. Kasla nabibineg ti bagina idi damoda ti aginnarakup ken Ruben a nakaam-ammona idi sakbay ti Paskua idi napan a tawen ket agingga idi naminsan nga aldaw a naudi a panagpasiarda, kasta pay laeng ti riknana. No apay met ngamin a kasta lattan ti panagduyosna ken ni Ruben, pulos a dina maawatan. Saan met ketdi a ni Ruben ti immuna a lalaki iti biagna ta adda sabali idin a nangipabus-oyanna kadagiti kanitona, ngem naidumduma unay ti panangipategna ken ni Ruben. Iti kanito nga addan daytoy iti abayna, mapukawnan ti panunotna ket rumimrimbaw lattan ti rugso ti riknana.
KLASIKO A SARITA: Ti Makopa (1)
Ditoy a disso a dandani nadarnapanen kadagiti tao a mangpaspasungad iti baro a tawen, saanen a mabilang dagiti rabii a nakasaksi iti panagkibkibinda bayat ti panagpasiarda tapno wagwagenda ti agmalmalem a pannakabannogda iti opisina. Nagtugtugawda iti karuotan a tay-ak, nagkankanta dagiti pusoda iti baet ti panagpimpinnaludipda ken panaglinlinnailoda ket masansan, malipatanda idi ti panagpitik dagiti kanito, a kasla iti dayta a tignayda, kayatda nga imutektekan ti palimed ti rabii.
Ngem napaidam itan ti rabii. Kumanagkag ti bulan a mangiburburay iti lawag. Apay nga ita laeng a naamirisna ti kinaubbaw dagiti darikmat nga impabus-oyna ken ni Ruben? Immanges iti dakkel ket uray la a nagsimpukel dagiti barukongna a binungon ti pangipeten a sweater. Ket pagammuan la ta timmakder.
Inggawid ni Ruben ti takiagna. “Pagsidsiddaawennak ita, Leila. Kagurguranak kadi?”
Nagna latta ni Leila a napan immabay iti puon ti kayanga iti asideg. Kimmettel iti bulong ket uray la a naggulagol ti sanga a nangguttaanna. Liniglig-isna ti bulong agingga iti namulitan dagiti marakandela a ramayna. Ket nagkidem iti yaapiras dagiti bulong iti maralulukoten a pingpingna.
“Kagurguranak kadi, Leila, honey?”
“Ruben, pangngaasim…”
“Namin-adun a kastoy, honey. Apay a kastaka payen ita?”
“Pangngaasim, kunak manen.”
“Ay-ayatenka, honey… patpatgenka unay-unay.”
“Awan pay ti karbenganta iti pampanunotem, Ruben. Ammom unay dayta.”
“Ngem ay-ayatenka, honey, dimo kadi maawatan?”
“Pangngaasim—“
“Leila, honey, diak maawatan ti mapaspasamak kenka. Baro a tawen. Panawen a panagragsak. Adda kadi nagkurangak a pamkuatam nga agpaidam? Agbuyata iti sine, kunam, matungpal met a dagus. Sumrekta iti restauran, kunam—“
Kellaat a nagpusipos ni Leila ket sinangona ni Ruben. “Dagita la kadin ti pagpatingaan ti ayan-ayatta?”
“Ngem, honey—“
“Honey—“
“Itungpalnak kadi wenno saan?”
Nagalimon ni Ruben, a kasla naklaat. Nagdumog la ket ngarud ni Leila, sa nagkidem, ta kasla iti barukongna lattan ti nagbettakan dagiti luses ken rebentador. Ania pay ti kaipapanan ti panagulimek ni Ruben? Dua a bulanen a masansan a maituktukeng ni Ruben ket iti pannakaipalagipna ita itoy, ad-adda a mangdegdeg iti saem a mangkudkuddot iti puso ni Leila. Agpayso, agpayso la ketdi a mangal-allilaw, kinunana. Agpayso ti impadamag ni Nita.
(Maituloyto)
