Sarita ni MELCHOR B. GASMEN
(Maudi iti 2 a Paset)
TINALLIKUDAN ni Leila ti kaayan-ayatna. Nakatataer ni Ruben a nagaruat iti kamisadentro a nakorbataan ket no matmatmatanna laeng daytoy, ammona a dina la ketdi masarkedan ti riknana nga aglailo. Makitkitana iti aglawlaw dagiti agaayan-ayat nga agkikibin ken agsisinnallabay bayat ti panagpagnapagnada a mangpalabas kadagiti kanito. Lumasatlasatda iti sanguanan, sikigan, ken likudanna ket iti makaali a katkatawa dagitoy a danggayan ti makatitileng a panagbusi dagiti rebentador ken ti rumimrimbaw a pukkaw dagiti aglako iti mani, pinabusi a mais ken tsitsaron, ammona a dinanto la ketdi magawidan manen ti itutulokna. Immaddang ngem inggawid manen ni Ruben ti siketna ket, nupay pinatangkenna met ti bagina, saan a pinalusposan ni Ruben.
“Sangkakitadata dagiti tao, honey. Agtalnaka kadi met, a, ta denggennak. Itungpalka, itungpalka met ket.”
“Kasta met laeng idi ti imbagam ken ni Carmen, saan kadi?”
KLASIKO A SARITA: Ti Makopa (1)
“C-Carmen nga?”
“Awan met ngatan ti sabali pay a Carmen iti biagmo. Taga-Abra, saan?”
“N-nakadamagam?”
“Nagdamdamagak idin kenka no adda immun-unan ngem siak ngem nagwingiwingka. Nagtalekak kenka. Ngem iti likudan gayam ti panagpampammarangmo—“
“N-nakadamagam?”
“Maysaakto kadi met a Carmen?”
“Ay-ayatenka, honey, ay-ayatenka, unay-unay.”
“Pinapatay ni Carmen ti bagina gapu iti pananggulibmo.”
“Wen, wen, akuek a biddutko. Ni Kapidua Nita kadi ti—“
“Naimbag a pagayam ni Nita. No nasapsapa la koma a naammuak a—“
“Pangngaasim, honey, saanmon ipalagip ni Carmen. Patiem, agbabbabawiakon. Patiem, ay-ayatenka.”
“Adda kadi pammatalgedko a dimonto aramiden met kaniak ti kas iti inaramidmo ken ni Carmen?”
“Leila!”
Nagtareng lattan ni Leila. Bimtak ti rebentador iti sikiganna ngem namrayanna laengen nga intaltalangkiaw ti pannakakigtotna. Nagsardeng met laeng idi nakakamang iti puon ti narra ket, kasla napaksuyan nupay sumagduduapulo nga addang la ngata ti napagnana, nagsanggir a ti barukongna a pumangato ken pumababa ti kasla pagbetbettakanen dagiti lanitog. Nagkidem pay ketdi sa kinagatna dagiti bibigna tapno ep-epanna ti apges.
Pagammuan la ta nariknana manen ti dakulap ni Ruben a naipatay iti abagana. Nangin-inut a nagpababa ti dakulap, iti takiagna itan ket iti madamdama pay bassit, nagpatinggan iti siketna, umir-irut, umir-iruten… ket, kas iti kannag, a nakataltalna ken nakaul-ulimek, insadagnan ti bagina ken ni Ruben ket nagayus manen ti riknana, kas iti karayan, iti taaw nga isu ti barukong ni Ruben. Nagpukawen iti imatangna dagiti rebentador, luses, tattao, kayo, karuotan, bulan ken tangatang. Awanen ti makitana no di laeng ni Ruben, ni Ruben nga addaan iti nakaim-imeng a barukong. Awanen ti timek a mangmangngegna no di ti timek ni Ruben… agun-unnoy, agar-arasaas a kas allon ket iti panangisubsobna iti rupana iti barukong ti kaayan-ayatna, inkidemnan ti nangitanamitim: Saan, saanka a maitured a pasakitan, Ruben.
“Agsangsangitka, honey?”
Ammo ni Leila a naslepen dagiti matana. Saannan a maigawid. Ta naabak manen ti pakinakemna iti dangadang ti rikna. Naabak idin ket sinangsangitanna ti panagtalekna a naguliban. Sa ita, no ania ketdi daytoy a rikna a mangalunos lattan iti bagina iti denna ni Ruben. Inkarkarina idi a saanton a mapasamak kenkuana ti impalak-am daydi immuna a kaayan-ayatna, ngem ania ketdi daytoy a rugso a mangsarangusong lattan iti bileg ti pakinakemna.
Nangngegna ti timek ni Ruben a mangaw-awag iti taksi ket nagpaassibay lattan ni Leila a limmugan.
“Lepanto, pare.”
Kasla saan a mamati ni Leila. Lepanto—iti balay da Ruben?
“Inta dagasen ni Nita tapno adda kaduata a mapan makimisa.
Namingminganna ni Ruben. Sabalin ni Ruben. Managparbengen ti isem ni Ruben. Saan, dina maitulok nga allangonen ni Ruben. Inallilawna ni Ruben. No ibagak ngata nga adda nakauna kenkuana?
“Pudno kadi ti kunam, Ruben?”
“Pudno a baro daytoy a tawen kadata, Leila…”
“Ngem dimo ammo, Ruben, nga… nga adda nakauna kenka.”
“Ammok.”
“Nakaammuam?”
“Nasken kadi pay? Nakakaskasdaaw kadi nga uray ammokon, inay-ayatka pay laeng?”
“Ngem… Ruben!
“Kadagitay pay laeng napalabas a lawas, mariribukanak no kasano ti panangibagak kenka. Bassit met la ti sueldok. Makaanay ngata kadata?”
Namingminganna manen ni Ruben.
“Kaay-ayom ti agpalpaliwa, ket no agkallaysakamin, kunkunak, dika pay ket nairamramanen nga agbayad kadagiti utangko?”
Miningminganna lattan ni Ruben. “No agsueldota met a dua,” nayesngawna.—O
