May 17, 2026

Home LITERATURA Nobela

NOBELA: Saan a Rosas Amin Nga Ayat, Maria Emmanuelle (4)

Ni REYNALDO A. DUQUE

(Immuna a naipablaak iti Bannawag mangrugi iti Pebrero 18, 2013 a bilang.)

(MAIKA-4 A PASET)

ITI panangisigurado ni Ferdie nga awan ti panggepna nga agarem ken ni Maria Emmanuelle, nagpanunotakon kadagiti pamuspusan tapno mayasidegak kenkuana, kasta metten a tapno maipudnok ti rikriknaek. No mano a rabii a nagpuypuyatak dagiti kayatko nga aramiden.

Immuna nga immapay iti nakemko ti panangaramatko iti cell phone a pangiruknoyko iti marikriknak ken ni Maria Emmanuelle. Nakitak nga adda cell phone nga us-usarenna.

Nobela

NOBELA: Saan a Rosas Amin nga Ayat, Maria Emmanuelle (7)

Ti parikut, siak ti awanan iti cell phone.

“Saan a problema dayta, pards,” kinuna ni Ferdie.

“Ania ti aramidek?”

“Ania pay, di gumatangka iti cell phone-mo.”

“Pangalaak ngay iti igatangko?”

“Yurnongam, a.  ‘Niat’ ar-aramiden ti masapsapulam iti panagdadaitmo?”

Napawingiwingak. “Dandani pay saan nga umanay a para iti inaldaw a gastosek nga agbasa,” inkalintegak. “Agpatingga laeng iti panagkitak ti masapulak. Nanginan sa...”

Pinabaringringannak ni Ferdie. “No adda kayat, adda pamuspusan,” kinunana. “Itoy a lubong, awan ti saanen a nangina... uray pay ti ayat.  Maipamuspusan ti amin. Kayatmo ti makaurnong iti igatangmo iti baro a sapatos? Agalkansiaka.  Inaldaw a tinnagam dayta, uray pisos laeng. Dimo mapupuotan, naurnongmon ti igatangmo iti baro a sapatos. Kasta met ti cell phone...”

Tinungpalko ti balakad ni Ferdie. Nangalaak iti alkansiak. Inaldaw a tintinnagak iti lima pisos, sangapulo no kawadwadanna.

Pimmudno ti kinuna ni Ferdie.  Saanko a napupuotan, addan nanurnongko nga igatang iti cell phone, daytay segunda mano, ken saan a nangina.

Ni Ferdie ti nangisuro kaniak no kasano nga usaren ti cell phone. Insuronak nga ag-text. Isu met laeng ti nangdawat iti numero ti cell phone ni Maria Emmannuelle. Nupay kasta, dinawatko ken ni Ferdie a di pay la ibagbaga daytoy ken ni Maria Emmanuelle  ti numerok.

“Apay?”

“Kayatko a siakto ti mangibaga.”

Inteksko ni Maria Emmanuelle. Kinunak iti teksko:  143 4ever!

Naalana a namitlo nga impaw-itko sakbay a dimteng ti sungbat: Hu u?

Insubalitko:  U ges!  

Saanen a nagsubalit pay.

No awagak ngata? Inkeddengko a kasta idi awan ti maurayko a teksna.

“Hello!” Ne, apay a lalaki ti simmungbat?

“Hello,” kinunak.” Mabalin a kasao ni Emma.... ni Maria Emmanuelle?”

“’Sinoka?”

“Ni Romeo. Gayyem ni Emma.”

“Awan ti am-ammok a gayyem ni Emma nga agnagan iti Romeo.”

“Natural. Dinak pay naam-ammo.”

“Apay nga aw-awagam ni Emma, ha? Agar-aremka?”

Timmarabangak. “Asino daytoy?” dinamagko.

“Siak ti boyfriend ni Emma. Diak kayat nga awag-agawam ti girlfriend-ko, maawatam? No saan, parparek ‘ta rupam!”

Kalpasan dayta, iniddepnan ti selpon. Napangangaak met. Nakariknaak iti pungtot ken lumansad nga uppapay.

 

ITI unibersidad, sakbay ti klasemi iti dayta a malem, imburuangko ti kimmarayan a sakit ti nakemko ken ni Ferdie. Addakami a nakamattider iti pasilio iti ruar ti kuarto ti klasemi.

“Ammom, pards,” kinunak, “ulbod dayta a Maria Emmanuelle.”

“Apay?”

“Adda met gayam nauneg a palimedna.”

“Ania a palimed?”

“Adda boyfriend-nan.”

Napamulagat ni Ferdie. “Nakaam-ammuam iti dayta?”

Sinaritak ti maipapan iti lalaki a nakasaritak iti cell phone ni Maria Emmanuelle.

“Daytoy a lalaki ti simmungbat,” kinunak. ”Imparupana nga isu kano ti boyfriend ni Emma. Impangtanak pay. Kinunana a sardengakon nga awag-awagan ni Emma. No saan, parparenna kano ti rupak.”

“Kasta?”

“Mabalin kadi a paneknekam ken ni  Emma no pudnon nga addan boyfriend-na, pards?”

Nagpanunot ni Ferdie. “Panagkunak,“ kinunana, “nasaysayaat no sika a  mismo ti mangdamag iti dayta, pards. Inton vacant, agmeriendatayo iti canteen. ‘Niat’ makunam?”

“Gastos ti pampanunotem, pards.”

“Simro manen ti kina-Ilokanom!” inkantiawna. “Dika agdanag, siak ti taya!”

 

VACANT period. Nakatugawak pay laeng iti uneg ti kuarto. Kasta met da Maria Emmanuel. Idi kuan, intag-ay ni Ferdie ti kanawan nga imana. Naka-thumbs up.

Nagkukuyogkami a simrek iti kantina ti kolehio. Pinagordernakami ni Ferdie iti kayatmi. Kas inkarina, isu ti nagbayad. Kalpasanna, pinilimi ti maysa kadagiti lamisaan iti suli.

“Adda dakkel a problema daytoy pardsko, Marielle,” inruangan ni Ferdie . “Ket sika laeng ti yan ti solusionna.”

“Ania a problema?”

“Well, naibagak itayen. Maipanggep kenka.”

“Siak?” pinerrengnak ni Maria Emmanuelle.

Nadlawko ti ilalabbasitko. Napaalimonak. “K-kua ngamin, naglibakka kaniak,” kinunak.

“Ania koma ti inlibakko?”

“Dimo imbagbaga kaniak nga adda gayam boyfriend-mon,” insennaayko.

“Ammom, dika koma masaksaktan, okey?” kinuna ni Maria Emmanuelle. “Ngem to be fair, with me especially, dimo pay dinamag kaniak, uray naminsan la koma, no addan boyfriend-ko wenno awan pay. At least, dayta ti malagipko...”

Nagmalangaak. Uray siak, kasla awan malagipko a sinaludsodko kenkuana no addan boyfriend-na.  Nakariknaak iti bain.

Agsasao manen ni Maria Emmanuelle. “You just assumed nga awan pay boyfriend-ko,” kinunana. “But for all you know, amangan no saan a boyfriend laeng. Amangan no addan asawak!” Inipusanna dayta iti katawa.

“N-ngem asino ngarud daydiay lalaki a simmungbat kaniak idi awaganka iti cell phone-mo?  Kunana kaniak, boyfriend-mo kano. Impangtanak pay. Parparenna kano ti rupak no awaganka pay.”

“Kaano a timmawagka?”

“Idi naminsan nga aldaw...”

“Loklokuennaka laeng... no asino man daydiay.”

“Loklokuen a... kasano?”

“Three days ago,” kinuna ni Maria Emmanuelle, “nadlawko lattan nga awan kaniak ti cell phone-ko.  Siguro, naregreg bayat ti kaaddak iti dyip idi agawidak. Wenno nasipdut ti asino a saanko a pulos a nadnadlaw....”

Saanak a nakatimek.

“In any case,” intuloy ni Maria Emmanuelle, “napukaw ti cell phone-ko. Diak met am-ammo ti lalaki a simmungbat iti awagmo. Gapu iti dayta, saanka a masungbatan....”

“Maymaysa ti kayat a sawen dayta, Marielle,” kinuna ni Ferdie. “Dakkel ti atapko a ti lalaki a nangsungbat iti awag ni pards isu ti nakapidut— wenno nakasipdut a dimo napupuotan— iti cell phone-mo.”

“Dayta met ti adda iti panunotko.”

Kinitanak ni Ferdie. “Intugotmo ti cell phone-mo, pards?”

“Wen,” kinunak. Inruarko ti cell phone-ko.

Innala ni Ferdie ti cell phone. “Adda met la load daytoy?”

“Adda, a.”

“Mabalin a buloden?”

“Sige,”

Binirok ni Ferdie ti numero ni Maria Emmanuelle iti selponko. Nalaka a nabirokanna ta ni met laeng Maria Emmanuelle ti adda iti phonebook-ko. “Awagantayo ti cell phone-mo, Marielle,” kinunana.  “Bareng no sumungbat ti nakasarita ni pards.”

Naguray iti sungbat ni Ferdie. Naglingaling.

“Apay?”

Insubli ni Ferdie ti cell phone kaniak. Dinengngegko. Paulit-ulit ti pakaammo:  The number you dialed is either unattended or out of coverage area.

“Apay a kastoy?”

“Panagkunak, sinuktanen ni nakapidut— wenno nakasipdut— ti SIM card ti cell phone ni Marielle,” kinuna ni Ferdie.

Minulenglengak ni Maria Emmanuelle. “Sorry, Emma,” kinunak. “Biddut ti pagarupko. I am really sorry....“

“Okey la’ng,” inyisem ni Maria Emmanuelle.

“Kasano ngarud itan?” dinamag ni Ferdie. “Gumatangka laengen iti sabali, Marielle...”

Naglingaling ni Maria Emmanuelle. “Saan pay siguro nga ita,” kinunana. “Awan pay ti igatangko. Agurnongak pay. Total, saanko pay met unay a kasapulan ti cell phone.”

Napangangaak. Kasano ngaruden ti ginatangko a cell phone? kunak koma ngem natipedko. Gimmatangak iti cell phone ta kayatko ti agpudno ken ni Maria Emmanuel babaen daytoy. Ngem ita...

Pudno, nagastos a bisio ni ayat.

(Adda tuloyna)