(Naipablaak iti Bannawag nangrugi iti Oktubre 29, 2012 a bilang)
(MAIKA-26 A PASET)
NALAGIP ni Sarah ti bilin ni Manang Lucia idi nagsaoda iti selpon. Kinuna ti inana a kumuyog a mapan agkampania tapno isu ti mangisuno iti daytoy.
Ngem duada laeng ken Sito iti sango? naisipna. Kasanon no sagidsagiden ti baro ti luppona bayat ti panagmaneho daytoy?
Kaso a crimes against humanity ni Duterte, kinompirmar ti ICC
Ania ngarud ti ibagana ken ni atorni? Agpambar? Ibagana ngata nga adda papananna? Ngem aginaldawton a mapanda agkampania. Aginaldaw met nga agpambar?
“Ania ti kunam, ading?” kinuna manen ti abogado. “Namnamaendaka kadi?”
“Kitaekto, atorni. Pampananunotek ngamin ‘toy balay. Awan ti agbantay ta agawid kano ni ‘Nang Baket idiay balayda no madamdama.” Ti katulonganda ti ibagbaga ni Sarah.
“Kasta? Saan ngarud a sigurado.” Nagsennaay ti abogado. “Dagasennaka ngaminen ni Sito no madamdama no mayatka.”
Saan a nakatagari ni Sarah. Dina la ketdi kayat nga agsangoda iti baro. Sigurado nga isidir ni Sito no apay a linibasanna iti hotel. Amangan no isidir pay daytoy a nagsapsapul iti estasion dagiti bus idiay Manila.
Nagpakada ni Atty. Palpallatoc iti balasang. Saannan nga inulit ti awisna. Ammona a kabaelan ni Sito ti agpukkaw bayat ti panagmanehona.
Addan sangapulo a traysikelan a nakaparada iti paraanganda idi dumteng ti abogado iti purokda. Igalgaluten ni Sito ti loud speaker iti rabaw ti owner.
“Mayat, kapid?” dinamag a dagus ni Sito iti abogado, a ni Sarah ti kayatna a sawen.
Nagwingiwing a naglibbi ni Atty. Palpallatoc.
“Kabutengnakan sa met,” kinuna ti abogado. “Apay a nagadu ti pambarna? Addan sa ketdi inaramidmo a dina nagustuan.”
“Diak man ammo,” kinuna ni Sito. “Guapoak met, apay koma a dinak kayat a katugaw ditoy dyip?”
Nagkakatawa dagiti traysikelan.
Nagtugaw ni Sito iti sango ti manibela. Kinautna ti paniona iti bolsana sa ginalutanna ti mirkropono. Inyukkorna daytoy. Impadasna ti nagsao.
“Mayat!” impukkaw dagiti traysikelan a nagpapalakpak.
“Mabalin ti sumurot?” dinamag ti maysa a bumaket nga immasideg. “Kabaelak met ti agdiskurso.”
Kasla maymaysa dagiti mata dagiti sitatallaong a naiturong iti baket.
“Ni Angket Colasa!” adda nagkuna. Malasin metten ni Sito ti baket.
“Sige, angket, agtugawka iti abay ni Sito ta sublatam no kua nga agpukkaw,” kinuna ni Atty. Palpallatoc.
Nakapandiling ti baket ngem saan a narigatan a simmalpa iti dyip. Ginaw-atna ti mikropono nga agbitbitin iti sango ni Sito ket impadasna ti nag-hello. Idi kuan, biniraannan ti nagkanta iti “Pamulinawen.”
Nagiiriag dagiti tao, ket nagpapalakpakda.
“Okeyka, angket!” kinuna ti abogado a mangpikpik iti abaga ti baket. Nalagipna a daytoy a baket ti maysa kadagiti albasiador idi idanonda ti maysa a kapiduana iti balasang a kaarrubada. Nalaing pay nga agpandanggo.
Inkarga ti abogado ti lima a galon a basi iti owner.
“Adda paayus, kakadua!” impukkaw ti maysa a drayber ti traysikel.
Sakbay a nagluasda, inyarikapan ti abogado ni Sito iti nalukot a kuarta a paggasolinada ken ipanganda iti no sadino man a pakadanonanda.
Nagurnosda nga immuna iti kalsada sakbay a naggunayda.
Idi aggaraw ti owner nga adda iti una, rinugian metten ni Sito ti nagpukkaw.
“Adtoyen, appo a kakailian, ti bunggoy ti Apo Baboy Party-List, ket diyonto koma liplipatan nga ibotos inton eleksion no Mayo!”
Inulit-ulitna dayta a sinasao. No dadduma, ballaetannna iti ababa a tokar, kas iti kaay-ayo dagiti tao a “Gangnam Style.”
Idi dumtengda iti paraadaan iti highway, impigsa ni Sito ti timekna tapno mangngeg ni Sarah.
“No mangabak ti Apo Baboy Party-List, agtugawto a kongreswoman ni Manang Lucia a presidente dagiti partidor ti baboy iti ilitayo!” kinuna ni Sito tapno maragsakan ni Sarah. “Agtugawto met a kongresman da Apo Lakay San Lucas Palpallatoc ken Attorney Rey Palpallatoc, ken ‘toy numo, Aniceto Palpallatoc! Wen, appo, tallokami a Palpallatoc iti bigbigat a mangsilnag iti ilitayo. Ngem saan a makuna a political dynasty daytoy ta saankami met a maymaysa a pamilia. Saan a maymaysa ti dadakkelmi. Dayta ti agpuna a diyonto liplipatan nga ibutos ti Apo Baboy Party-List inton eleksion!”
Nainayad laeng ti tarayda a nagpaamianan iti highway.
“Siak met, barok, ti agsao,” kinuna ni Baket Colasa.
Inyawat ni Sito ti mikropono iti baket.
Inulit ti baket ti impukpukkaw ni Sito. Idi agangay, nagkantan. Mayat ti timekna iti “Naraniag a Bulan.” Insublatna ti “Bannatiran.” Idi malpas nga agkanta, inulitna ti inwarwaragawag ni Sito.
Tung-ed a tung-ed ni Sito. Magustuanna ti estilo ti baket. Iti kasta, dayawen dagiti makangngeg ti anunsioda.
Idi mauma ti baket, insublina ken ni Sito ti mikropono. Insardeng met ti baro ti nagsao ta addadan iti rangtay ti Banaoang. Awanen ti balbalay. Ili ti Bantay ti ballasiwen ti rangtay wenno ti Karayan Abra.
Idi sumungadda iti kabalbalayan iti Bantay, tinokar manen ni Sito ti “Gangnam Style.” Komkompasan metten dagiti ubbing nga agaayam iti igid ti kalsada. Uray dagiti nataengan, tultuladenda metten dagiti ubbing.
Insublat ni Sito ti nagiwaragawag. Inulit-ulitna ti Apo Baboy Party-List nga ibotosdanto inton eleksion.
“Taga-Ilocos Sur, apo, ti akin-utek iti Apo Baboy Party List! Ket diyonto liplipatan nga ibotos. Ta no ibuoosyo, nangabakkayo metten ta parang-ayento daytoy a partido ti probinsiatayo!”
Idi isardeng ni Sito, masmasdaaw iti laingna, no nangal-alaanna kadagiti imbagbagana.
Nagpaigidda idi dumtengda iti sungaban ti Vigan. Sumrekda iti siudad. Masapul a lalaingenda ti agiwaragawag ta amangan no mangngeg ni Apo Gobernador, numona ta inkari daytoy ti tulongna.
“Siak ti pammasungad,” kinuna ti baket, ket kinantanan ti “No Duaduaem Pay.”
Masdaaw ni Sito iti laing ti baket. Dina impagarup nga adda kasta nga inalat ti baket. Idiay purokda, agipaspasiar laeng idiay ili iti lakona a sida. Anta gayam adda met ilemlemmengna a laingna. Inton adda pasken idiay purokda, pagkantaendanto.
Idi asidegdan iti kapitolio, impukkawen ti baket ti Apo Baboy Party-List
Gapu iti trapik, pasaray maibayagda iti kalsada.
Insubli manen ti baket ti mirkropono ken ni Sito.
Nainayad ti tarayda gapu iti trapik. Nagpakanawanda iti nagtungedan ti kalsada iti abagatan. Agturongda iti pagburnayan. Nagpakanigidda manen. Mapanda iti tiendaan. Adu ti tao dita.
Sinublat manen ti baket ti mikropono. Nagkanta manen. Mayat ti kantana a “Nagpintaskan, Mayyang.” Pinasarunuanna iti diskurso.
Idi aldawen, impaigid ni Sito ti lugan. Timmulad met dagiti nagtraysikel iti likud.
Dimsaag ni Sito. “Mangaldawtayo pay,” kinunana ket tinurongna ti naintar a panganan iti igid ti kalsada. “Mangalakayo lattan iti kanenyo ta siak ti agbayad.”
Simrek dagiti drayber ti traysikel iti panganan. Maysamaysa nagorder iti kanenna.
Nagpalpada biit, sa nagpaabagatanda. Immagibasda iti University of Northern Philippines. Nagpalaudda iti Tamag. Adda met laengen dita, pasiarenda aminen a mabalinda a papanan.
Idi agangay, nagsublida iti Bantay. Nagpalaudda nga agpa-San Vicente. Inkam ngata pay idiay Caoayan? nakuna ni Sito iti bagina. Dita ngay Sta. Catalina?
Addada met laengen ditoy, mapanda lattan lumabas.
Nagsublida idi makadanonda iti igid ti baybay ti Caoayan. Nagnada iti para Sta. Catalina. Nagsublida iti highway iti San Ildefonso. Dita, nagpukpukkawda manen.
Ita, pampanuoten ni Sito no makadanonda idiay Cabugao agingga no malem. Nalagipna ngamin da Nana Narda ken Marieta.
Saandan a simrek iti aw-away idi dumtengda iti Magsingal ken Sto. Domingo. Malemen. Ikagumaanda laengen ti dumanon idiay Cabugao tapno makitana ni Marieta. Pambaranna mangipasaw kadagiti traysikelan iti balasang. Ibagana paspasmokna daytoy. Idiayton balay da Marieta ti panginumanda iti basi.
Napartak bassiten ti tarayda ta saan unay a natrapik. Dandanin alas kuatro idi dumtengda iti Cabugao.
Awan pay ita ni Marieta, kunkuna ni Sito iti panunotna.
Inserrek ni Sito ti owner iti paraangan da Nana Narda. Simmurot dagiti traysikelan iti paraangan.
Immulog ni Nana Narda ket nagturong iti yan ni Sito. Kasla adda sapsapulen ti baket ta iwarwaras daytoy ti panagkitana.
“Adda ni angkel idiay Hawaii, nana,” kinuna ni Sito a nakadlaw iti tignay ti baket.
“Hawaii?” nakuna ti baket. “Natuloy met laeng?”
“Wen, nana,” kinuna ni Sito idinto ta inwarasna ti panagkitana amangan no saan a simrek ni Marieta iti trabahona ket adda iti balayda.
“Adukayo met?” nakuna manen ti baket a nangkita kadagiti nakaparada a traysikel.
“Agkamkampaniakami, nana,” insungbat ni Sito. “Diyo liplipatan, a, ti partidomi ken angkel.”
“A, wen, a. Agkamkampaniaak met ditoy.”
Pinayapayan ni Sito ti maysa a traysikelan. Pinaibabana ti sangagalon a basi.
“Uminumkayo pay ta pagin-inanaanyo satayto agawid,” kinunana.
Nagiinumda iti papag.
“Diyo unay papalaluan ket adayo ti pagawidantayo,” impalagip ni Sito.
Dida nadnadlaw ti oras. Idi kuan, nasaripatpatan ni Sito ni Marieta a sumungad. Sinabatna a dagus ti balasang tapno ipasawna kadagiti kinakuyogna.
“Agkamkampaniakami ket ditoy ti nakadanonanmi,” kinunana. “’Yantangay nakitakan, agawidkamto metten. Agsublikamto manen no bigat ket dumanonkami idiay Laoag.”
Simmimsim ni Nana Narda iti basi. Saan nga imminum ni Sito ta no adda gundawayna, bareng no maarakup ken maagkanna ni Marieta.
Immuli ti balasang. Simmaruno met ni Sito ta kayatna nga ipangas a kukuanan ni Marieta.
“Apay a simmurotka?” insidir ni Marieta ken ni Sito. “Amangan no ania ti sawen dagiti kakaduam.”
“Mailiwak kenka,” insungbat ni Sito. “Ginagarami laeng ti dimmanon ditoy gapu kenka.”
Tiniliw ni Sito ti takiag ti balasang sa inawidna ti siket daytoy. Inarakup ken inagkanna.
Naggulagol ni Marieta, ngem saan a pinalusposan ti baro. Timmulok met laeng ti balasang idi agangay. Napungotna pay ti baro iti panaginnagekda. Umanangsabda nga agpadpada idi agsina dagiti bagida,.
“Inkamin, sweetheart!” inyarasaas ni Sito. “I love you!”
Naiturong amin a mata ti bunggoy ken ni Sito idi umulog iti agdan. Panagraem iti siglatna a nakaarem iti napintas a balasang ti adda iti panunotda.
“Intayon!” kinuna ni Sito. Nagwagis sa nagturong iti owner.
NAINTAR manen dagiti traysikel iti batog ti balay da Atty. Palpallatoc iti dayta nga agsapa. Nanayonan ti bilangda. Adu ngamin ti immapal iti imbayad ti abogado kadagiti immuna a traysikelan a simmurot a nagkampania. Ita, nasurok a duapulodan. Kaykayat met ti abogado no aduda ta ad-adu no kua ti maawis a mangbuya kadakuada.
Nakatangkayagen ti init iti rabaw ti bantay iti daya idi agrubuatda. Pinalubosan ida ni Atty. Palpallatoc. Tallo a kahon a Coke ti impabalon ti abogado kadakuada. Inluganda daytoy iti owner. Adda met lima a babbaro ken babbalasang a naglugan iti owner, malaksid kada Sito ken Baket Colasa. Isu kano pay nga arkosda.
Kas iti sigud, pinagballaballaetda ti panagtokarda ken ti panangipukkawda iti panangibotos dagiti botante iti Apo Baboy Party-List. Agsinsinnublat da Sito ken Baket Colasa nga agipukkaw. Pasaray met agkanta ti baket.
Nupay napegpeggesen ti panagpatarayda ita, saanda a napasiar amin dagiti ili iti Ilocos Norte. Manipud iti Badoc, simrekda iti Pinili nambaranda a nagpakaammo iti mayor; nagsublida iti junction sa nagturongda iti ili ti Currimao, Paoay, sa nagpadayada a nagpa-Batac a nangramananda iti miki ken empanada. Kalpasanna, nagpa-San Nicolas-da. Nagpadayada idi makadanonda iti sirkulo iti ili ti San Nicolas, inunorda iti akin-abagatan a paset ti Sarrat. Nagpaabagatanda iti sentro ti Dingras, sa met laeng nanglikusda a nagsubli apaman a nakababada iti ili ti Marcos, sa iti Dingras, kinamangda ti agpadaya a kalsada nga agturong iti Solsona. Nagsublida met laeng. Idi nalabsandan ti Parang iti Sarrat, nagpakanawanda iti rangtay iti Karayan Padsan, simmalputda iti akin-amianan a paset ti Sarrat agingga a nakadanonda iti Laoag. Saandan a simrek kadagiti nauuneg a bario. Gapu ta adda laeng ti Bacarra iti amianan ti Laoag, dimmaw-asda biit.
Idi agawidda, saandan a nagpukpukkaw. Uray ni Angket Colasa, kasla nalobat a selpon.
Nasipngeten idi dumtengda iti purokda. Pinagmerienda ida ni Atty. Palpallatoc. Ken inted daytoy ti tangdan dagiti simmurot tapno maragsakanda met.
“Inton bigat manen,” kinuna ti abogado apaman a makapagreport ni Sito iti napnapananda.
“Wen!” dandani nagigiddan a simmungbat dagiti simmurot a napan nagkampania.
“Nasayaat ngarud,” kinuna ti abogado. “Napalalo unayen no ditayo pay la mangabak. Uray no kagudua laeng dagiti botante ti maalatayo, nangabaktayon!”
(Maituloyto)
