NAIDUMDUMA nga aldaw daytoy iti siudad ti Angeles, Pampanga. Nakasipsipnget. Kasla nadanonen ti pannakaukom ti lubong. Nabalkot ti aglawlaw iti puraw nga asuk. Dadakkel dagiti tinukel ti tudo a di agsarday a maiparukpok. Agsisinnublat ti pannakaibiat ti nakusnaw a lawag ti kimat, ti dalugudog ti gurruod, ken ti ungor ti bumbumtak a Bantay Pinatubo. Kasla nagpanawanen ti siudad. Ad-adun kadagiti agindeg ti pimmanaw tapno mayadayoda iti peggad. Ngem adu latta met dagiti nasukir; dagiti saan a mangikankano iti agbambanang-es a bantay.
Uray ti Clark Air Base, ti kadakkelan a base militar ti Amerika iti ruar ti pagilianda, nagbalinen a kasla rurog a siudad. Apaman a nangrugi a bimtak ti Bantay Pinatubo, nain-inuten a naipanaw dagiti military ken civilian personnel, agraman dagiti dependents-da. Sumagmamano laengen a soldado ti Amerika ken Philippine Air Force ti nakaitalkan ti seguridad ti base. Iti panagtudo iti lahar, main-inuten a magaburan ti base.
Iti maysa kadagiti pagtaengan dita, maysa a tallo ti tawenna nga ubing a babai ti agtigtigerger a nakakukot iti sopa a mangsangsango iti agpukawpukaw a signal ti bassit a telebision iti sangona. Makasangsangit. Mabuteng iti mapaspasamak. Matitilengen kadagiti gurruod ken makapleng a garudugod iti no sadino a lugar. Kuna ti agsasao iti telebision, dusaen kanon ti Dios ti siudad gapu kadagiti nagduduma a kinadakes. Makaunget kanon ti Apo a Namarsua. Masansanen nga ibagbagada dayta. Ngem no saludsodenna iti inana no apay a mairamanda iti daytoy a pannakadusa idinto a nasingpetda met ken patinayon pay a mapanda agkararag iti simbaan, agmalanga ti inana a mangkarkarawa iti isungbatna.
Pimmanawen dagiti adu a kakaarrubada. Nabatida. Dina ammo no kasano ti kaaduda pay a nabati. Saan a kayat ti inana a pumanawda. Di kayat daytoy a basta umadayoda lattan gapu ta adda ur-urayenna. Paspasungaden daytoy ti isasangpet ti amana... ni Lt. Gary Strickland, United States Air Force. Ti amana a manmano a makitana.
NOBELA: Saan a Rosas Amin nga Ayat, Maria Emmanuelle (6)
Dagiti kaay-ayamna a kapatadanna, kankanayon nga adda dagiti ammada. Tunggal malem, makiay-ayamda kadagiti nagannak kadakuada. Isuna? Kaano pay daydi naudi a pannakiay-ayamna iti amana? Saannan a malagip.
Kayatna a saludsoden iti amana no sadino ti pappapanan daytoy no kakaisuna nga adda iti balayda. Ngem kankanayon nga agap-apura. Patinayon pay nga agap-apada iti inana. Agbimbinnugkawda. Agkakadakes dagiti ibalbalikasda. Ti amana: Fuck you! Son of a bitch! Ti inana: ‘Tang ina mo! Tarantado! Wala kang kuwentang lalaki! Puti ka nga, ang itim naman ng kaluluwa mo! Agdaydayamudomton ti amana a pumanaw. Di man laeng arakupen daytoy. Awan uray sangkabassit la koma a panagpakadana.
Nairuamen. Ubing pay ngem nalab-ay ti riknana iti daytoy. Naidumduma a lalaki. Puraw. Puraw pay ti buokna. A nakairugian ti pananggurana iti bagina. Immala iti amana. Naidumduma kadagiti kaay-ayamna nga ubbing. Isu laeng ti puraw. Natayengteng a kayumanggi dagiti kapatadanna.
Naggaradugod ti buksitna. Sumakit manen ti tianna iti bisinna. Ngem ammona nga awan pay ti naluto a makan. Manipud pay idi agbettak ti Bantay Pinatubo, awanen ti inaramid ti inana no di agtammidaw iti tawa iti sango ti balayda. Aglulua. Pasaray agsangit.
Mairamraman a malidayan. Uray no dina ammo ti paglidlidayan ken pagsangsangitan ti inana, mariknana ti leddaang daytoy. Ipatpategna ti inana. Ta iti laksid ti kinakurapayda, saan a nagbaybay-a daytoy kenkuana.
Timmakder. Ngem dina latta mailiwliwag ti butengna. Agkuy-os ti tianna iti tunggal agkimat ken aggurruod.
“Mom!” impukkawna. Kasta ti naisuro kenkuana a pangawagna iti inana.
Dagiti talakutok dagiti agdisso a dadakkel a tinukel ti tudo iti sim a bubongan ti balay ti simmungbat kenkuana.
Iti tawa, iti sanguanan ti balay, nakapannimid ti inana a mangbuybuya iti panagdisso dagiti tinukel ti tudo iti kalsada.
“Mom,” inyawagna manen. Ngem kaskasdi a saan nga inkankano ti inana. Inasitganna daytoy. Inrakusna ti bassit a takiagna iti siket ti inana sa immarakup. Nagpusipos ti inana. Inarakup daytoy. Nairut. Pagam-ammuan, naibuang ti sainnek daytoy. Anian a dagem a sainnek.
“Mom...” nayesngaw laengen ti ubing.
Ad-addan a nagsaibbek ti ina. Nayugyog dagiti abagana. Immudumodna ti rupana iti bassit a barukong ti ubing.
“Mom...” Immirut ti arakup ti ubing iti inana. Arakup a kasla mangibalbalikas iti: “Sumayaatto met leng ti panawen, mom. Agsardengto ti tudo. Awanton ti kimat ken gurruod. Agulimekto ti bulkan. Mapukawto dagiti asuk. Rummuarto ti init. Nalawagto manen ti lubong...”
Napaumel ti ina. Nagparintumeng. Minatmatanna ti anakna. Ket ad-addan a nalayus dagiti matana iti lua. Kinitemna dagiti bibigna. Ubing laeng ti anakna ngem mariknana ti ibalbalikas ti puso daytoy. Kasano ngarud nga ibagana iti daytoy ti nabayagen a kayatna nga ipalgak? Kasano a maawatan daytoy? Pudno a masirib ti anakna. Ngem tallo laeng ti tawenna...
Minatmatan manen ti ina ti anakna. Anian a pintasna nga ubing. Ad-adda nga immala iti amana ngem kenkuana. Puraw ti kudilna. Nakarimrimat dagiti asul a matana. Blondie. Ngem intelehente.
“Mom...” kinuna manen ti ubing. Timmangad daytoy. Nagsabat ti panagkitada nga agina. Nagkarayam ti ramay ti ubing iti pingping ti inana. Pinunasanna dagiti lua daytoy.
Simmarut dagiti nakarimrimat a mata ti ubing iti kaunggan ti inana. Ket ad-addan a nagsangit ti ina. Kinagatna dagiti bibigna sa iti apagasngaw a balikas, kinunana: “Awanen ti amam, anakko... Pimmanawen.”
AGAR-ARUBOS dagiti lua ni Leilani a mangbuybuya iti mangrugin nga agkusnaw a ladawan ti amana. Narapis, ngem nataer a lalaki. Nakauniporme a kas opisial ti United States Air Force. Sangapulo ket tallon a tawen ti napalabas ngem dina lattta mailiwliwag ti sakit ti nakemna iti ipapanaw daytoy.
Kas iti pannakaiserra ti Clark Air Base, impanaw ti Bantay Pinatubo ti amana. Kagurana ti amana. Saan man laeng a nagpakada. Binaybay-an daytoy ida nga agina. Nabati ti inana a nangisakad iti panagbiagda. Isu ti nagbalin a pannakaama ken pannakainana. Agingga iti nakasarak iti lalaki a namnamaen daytoy a mangispal kadakuada iti narigat a panagbiag.
Idi damo, natalna ti biagda. Nagaget ken nadungngo ti nakidennaan ti inana, ni Ronaldo nga imbilangna metten nga ama. Manangisagut. Ngem nasursuro daytoy ti naginum ken nag-shabu. Ket nagsubli ti awan urnosna a biagda. Apa ditoy. Innikkis ken binnugkaw dita. Pasaray agdinnisso ti inana ken ti imbilangna nga ama.
Nagbaliw manen ti amin. Nangruna kenkuana. Isu ti nakaibukbokan ti nagpaiduma a panagbalbaliw. Sangapulo ket lima laeng ti tawenna ngem natalubo ti bagina. Agtayag iti lima a kadapan ket walo a pulgada. Naidumduma dayta no idilig kadagiti kabaddungalanna. Narapis ngem makagargari ti bagina. Nabaknang ti barukongna. Atiddog ti olandes nga agkawkawikaw ti buokna. Atitiddog dagiti kurimatmatna nga ad-adda a nangparimat kadagiti asul a matana. Naingpis ti kimmampuso a bibigna. Adu dagiti agessem kenkuana iti eskuelada, isu ti nakaiturongan ti kaaduan kadagiti mata. Ngem saanna ida nga inkaskaso. Dina kayat ti makiinnarem. Dina kayat a mayasideg dagiti lallaki kenkuana. Nakitana ti kinakiro ti nagtungpalan ti biag ti inana iti sidong ti dua a lallaki a nagbalin a paset ti biagna. Dina la ketdi kayat ti maipada.
Ken maysa, inkarina iti inana, a kankanayon a mangbagbaga kenkuana, ti panangliklikna kadagiti lallaki ken ikarigatanna ti makaturpos iti kolehio. Ipasnekna ti agadal. Maasian unay iti inana. Gapu ta sagpaminsan met laengen nga agtrabaho ti imbilangnan nga amana, ti inana manen ti mangisaksakad iti panagbiagda. Kakaasi nga agtrabtrabaho iti department store. Kayatna ti agsardeng nga agadal tapno matulonganna ti inana, ngem saan nga impalubos ti inana.
Nasinga iti pananglaglagipna idi mailukat ti ridaw. Ni Ronaldo ti simmangpet. Tinaldiapanna ti relo iti abayna. Alas tres laeng iti malem. Nasapa man ita? nakunana iti nakemna. Gagangay nga alas singkon no sumangpet ni Ronaldo iti malem.
Nataranta. Kinitana ti bagina. Nakakitkiting a shorts laeng ti suotna. Nakatisert ngem awan brana ket nagminar ti nasippukel a barukongna. Naglagaw. Saanna a kayat nga adda iti salas. Dina magustuan ti masansan a pannakatiliwna iti napigket a panangmatmatmat ti amana kenkuana. Ngem awanen ti tiempona nga agsubli iti kuartona.
Inrikep met laeng ni Ronaldo ti ridaw. Nagturong iti lamisaan a pagtugtugawanna.
“Mailiwka kenkuana?” sinaludsod ni Ronaldo iti pannakakita daytoy a ti ladawan ti amana ti matmatmatanna. Agat-arak daytoy.
Nagtung-ed ngem nagtalinaed a nakadumog.
“Nalabit nga iti maysa nga aldaw, agsublinto a mangsapul kenka...” kinuna ni Ronaldo.
Masdaaw man iti kinasayaat ni Ronaldo ita. Dati, makasuron daytoy no makita daytoy a buybuyaenna ti ladawan ti amana.
Timmangad. Umis-isem ni Ronaldo ngem naipigket ti panagkita daytoy kadagiti nabaknang a barukongna.
“Malagipnak pay ngata, tito?” sinaludsodna ketdi.
“Apay ketdin a saan? Anaknaka... Bukodnaka a dara...”
Immisem. “Sapay koma, tito... Sapay koma,” kinunana.
Timmallikud ni Ronaldo. Nagturong iti refrigerator. Idi agsubli, addan iggem daytoy a baso. Inyawat daytoy ti baso kenkuana.
“Soda,” kinuna daytoy.
Inawatna ti baso ngem masmasdaaw latta iti kinasayaat ni Ronaldo.
“Thanks, tito,” insungbatna ngem nailaga latta ti panagduadua iti bosesna. Sinimsimanna ti soda tapno di met kunaen daytoy.
“Komusta ti eskuela?” sinaludsod ni Ronaldo. Inawid daytoy ti tugaw. Nagsimpa a nangsango kenkuana.
“Okey met, tito,” insungbatna ngem mangrugin nga alusiisen. Madi latta ti panagawatna kadagiti nabagas a panangtaldiap ni Ronaldo kenkuana nangnangruna iti barukongna. Ket dina napupuotan nga inyakkub ti ladawan iti barukongna. Nagmaga ti karabukobna ket intangguapna ti baso agingga a naibus ti linaonna. Intuloyda ti nagsarsarita ngem ad-addan nga alusiisen isu a nagpakada. Timmakder ngem kellaat a naulaw. Kasla matuang iti panagriknana. Nagsammaked iti lamisaan.
“Okey ka la’ng?” sinaludsod ni Ronaldo.
Timmakder. Inatibay ni Ronaldo.
“Okey-ak laeng, tito.” Nagngadal. Inggay-atna ti magna ngem dinan matinder ti bagina.
“Masakitka?” sinaludsod ni Ronaldo.
Nagwingiwing. Nagna nga at-atibayen ni Ronaldo. Nagturongda iti kuartona. Madi latta ti riknana. Agpulpuligosen ti aglawlawna. Ngem naidumduma ti mariknana. Kasla maitaytayab.
Impaidda ni Ronaldo iti kama. Nakamulagat ngem nakudrep dagiti matana. Adda makitana ngem nakusnaw a rupa. Saan a ni Ronaldo. Nagkiremkirem. Iti panaglawag ti panagkitana, naibaskag ti guapo a rupa ni Dexter, ti crush-na idiay eskuelada. Napaisem. Nasam-it nga isem. Pudno a karkarkarna ti marikriknana. Kasla maitaytayab iti ngatuen dagiti kimmapas a napudaw nga ulep. Saannan a mailawlawag ti riknana. Basta kayatna nga arakupen ni Dexter!
Pagam-ammuan, adda banag a nariknana a nayapiras iti pus-ongna. Simriam ti sibubukel a bagina. Nagkidem. Kasla umalimpatok iti langit. Anian a nagpaiduma a rikna! Pagam-ammuan, nagngariet. Nasaktan. Napakiet. Ngem ad-adda a rimmimbaw ti naidumduma a rikna. Nasakit ngem makabang-ar. Kasla sapulenna unay... kasla saan a marnek. Kasla kabisinna. Inkalina dagiti kukona iti kama. Nagpatangkenanna. Awan kiredna a mangterred iti riknana. Nagasug. Nagareng-eng. Sa napukawnan ti amin a puotna.
“IMPOSIBLE a maaramidna dayta,” agsangsangit ti babai a nakatakder iti abay ti kama a mangbuybuya iti balasitang a naimas ti turogna.
Immanges iti nauneg ni Ronaldo nga adda iti abay ti babai sa kinunana: “Talaga a narigat a patien, darling. Nakasingsingpet nga ubing. Nakangatngato dagiti gradona iti eskuela... ngem kitaem dagitoy,” nakataltalek ti timekna. Intudona dagiti adda iti rabaw ti kama.
Pinalabasan ti babai a kinita dagiti banag nga innalada iti abay ti balasang: nakasupot iti plastik a marihuana ken puraw a pulbos; sabali pay ti suako ken ngumisngisit ti patongna a kutsarita a mangipakita a maar-aramat iti panagsusop iti droga. Nagwingiwing a nangkemkem kadagiti sangina. Kasano a naisungsong ti anakna iti droga a saanna man laeng a nadnadlaw? Awan man la a pulos ti nagilasinanna. Ket nagubbog ti luana—nagkarayam iti namaga a pingpingna.
“Tulonganka, darling... Saanka nga agmaymaysa a mangibaklay iti daytoy. Agtinnulongta a mangatibay kenkuana tapno maisardengna ti panagaramatna iti droga,” nakalamlamuyot ti timek ni Ronaldo. Inarakupna ti babai.
“Agyamanak, darling. Diak ammo no ania ti aramidek no awanka.” Insangiten ti babai iti abaga ni Ronaldo.
“Ammom nga ay-ayatenkayo. Tulonganka…” impasingked ni Ronaldo.
Nasingada iti panagareng-eng ti balasang. Rimmuk-at ti ina iti arakup ni Ronaldo. Nagtugaw iti kama. Innalana ti dakulap ti balasang. Piniselna.
“Okeyka met laeng, anakko? Ania ti mariknam?” nalamuyot ti timek ti babai. Ngem iti kaungganna, kayatna nga ibir-ak iti anakna a saan a nasayaat ti inaramid daytoy. Kayatna a tungpaen. Ngem nagparbeng. Napukawnan ti ama ti balasangna. Saanna a maitured a mapukawna pay ti anakna.
Nagmulagat ti balasang. Nagkiremkirem. Nasakit ti ulona. Maul-ulaw. Kinitana ti inana nga agsangsangit. “Ania ti napasamak, mom?” sinaludsodna.
“Nasuroken a sangapulo nga oras a matmaturogka, anakko... Ania, aya, ti napasamak?”
Nagmalanga ti balasang. “Nasakit ti ulok, mom…” insungbatna sa piniselna ti pispisna.
“Ania, aya, ti nagkurangak, anakko? Ar-aramidek met ti amin a kabaelak tapno maipaayko dagiti kayatmo ken tapno makapagadalka... Ania kadi ti problemam?”
Napanganga ti balasang. Masmasdaaw.
“Pangngaasim, anakko, ta saanmonton nga aramiden...”
“Mom, ania ti sasawem?” masmasdaaw latta ti balasang. Pilpilitenna a panunoten no ania ti napasamak.
Ginammatan ti ina ti nakasupot iti plastik a marihuana ken puraw a pulbos. “Daytoy, anakko...” Agsansaning-i a nangyasideg iti rupa ti balasang.
“D-droga?” arintigergeren ti timek ti balasang.
“Kaano pay a rinugiam ti nagaramat, anakko?”
Kimmali dagiti mata ti balasang iti inana. Nagwingiwing. “Mom, uray no naminsan laeng, saanko pay a pinadas ti nagaramat iti droga...” Nakisalip dagiti matana kadagiti mata ti inana sa nagbaw-ing. Natiliw ti pir-ing dagiti matana ni Ronaldo a nakataltana a mangkitkita kadakuada nga agina.
“Saanen a nasken nga agulbodka pay, anakko... Saanka a sidiren. Ngem sapay koma ta idiamon dagitoy...” Saan a latta a nagsardeng ti panagsaning-i ti baket.
“Ngem pudno a diak pay a nagaramat iti droga, mom,” impapilit ti balasang.
“Ania ngarud ti kaadda dagitoy iti kuartom?” Kellaat a nagbaliw ti templa ti ina. Addan semsem a naibugas iti nadungngo latta a timekna. Agarup ideldelna iti rupa ti balasang dagiti droga.
Nagwingiwing ti balasang ngem nakaturong latta ti panagkitana ken ni Ronaldo. Ket kellaat, immagibas ti nakusnaw a lagip. Adda dumuprak ngem kellaat met laeng nga agpukaw ket dina matiliw no ania. Saanna a mapagsasaip dagitoy.
“Apay a nasken nga agulbodka?” kinuna manen ti ina.
“Mom, please... mamatika kaniak.”
“Kasano a mamatiak?” nupay ngimmaton ti timek ti ina, adda pay laeng ti naigamer a liday ket nadagem iti barukong ti pannakaparpar ti bosesna. “Napukaw ti puotmo iti nasurok a sangapulo nga oras a kaabaymo dagitoy sa saanmo pay laeng nga akuen?”
“Saan, mom. Awan ti ammok kadagita,” ngumato metten ti boses ti balasang. Matmatmatanna pay laeng ni Ronaldo. Inngatona ti sakana. Nakarikna iti panaas iti pus-ongna.
“Ulbod nga ubing!” bimtaken ti timek ti ina ket dina napupuotan a timmayab ti dakulapna. Nagdisso daytoy iti rupa ti anakna.
Naklaat ti balasang. “Mom...” naisawangna iti agtigtigerger a boses. Nakanganga a nangapiras iti pingpingna.
“Awanan bain... agsaksakripisoak kenka ngem daytoy ti isubadmo?” naganug-ogen ti ina.
“Darling, isunan... Saanmo a saktan ‘ta ubing,” kinuna ni Ronaldo ket inawidna ti ina.
Agsangsangit ti ina nga immarakup ken ni Ronaldo. Immudumodna ti rupana iti nabisked a barukong ti lalaki. Inatibay ni Ronaldo nga inruar iti kuarto.
Aglulua ti balasang a nangisurot iti panagkitana iti inana ken ni Ronaldo. Agsansaning-i.
Inarikapna manen ti pingpingna a nagdissuan ti tungpa ti inana. Ita laeng a matungpa ti inana...
Ngem awan ammona iti ipabpabasol ti inana. Iti uray kaano man, saan pay a nagaramat iti droga. Ngem apay a saan a mamati ti inana kenkuana? Ania kadi ti napasamak? Apay a naawanan iti puot iti nasurok a sangapulo nga oras?
Pinadasna ti nanglagip ngem awan ti sumeksek nga ania man a pasamak iti panunotna.
Bimmangon ngem kasla agluloken dagiti sakana. Mariknana pay ti sakit ti pus-ongna. Madlawna a nabasa. Inarikapna. Idi kitaenna ti ramayna, nagtigerger iti nakitana a nalabaga a banag a naipuligad kadagiti ramayna. Nagkuy-os ti tianna ket kellaat a rimkuas ti nakakudkudrep a lagip. Ti panagalimpatokna. Ti nakaun-uneg a panagareng-engna. Ti parsua nga adda iti rabawna. Ti sakit ti pus-ongna a namagkayetket kenkuana iti kama. Nagkidem ket ad-addan a nagarubos dagiti luana.
“Mama!” inraedna.
AGUG-UGAS ni Leilani iti plato iti lababo. Aglulua. Nariknana ti natangken a takiag a nairakus iti siketna ken ti nabara nga anges iti tengngedna. Marurusok iti angot ti naingel nga arak. Nagkay-ot ti tianna idi agkarayam manen dagiti dakulap iti pus-ong ken barukongna.
“Pangngaasim, tito... saanen,” nakakapkapuy ti agpakpakaasi a timekna.
Nagkatawa laeng ti lalaki, ni Ronaldo. “Saanka kadi a maragsakan iti daytoy nga ar-aramidenta? Nasuroken a makatawen... Ammok a padpadaanam daytoy a gundaway. Ammok a magustuam. Apay nga isardengta?”
Nagkidem. Nasuroken a makatawen a gunggundawayan ti imbilangna nga ama! Dina man la maipulong iti inana. Wenno pimmanaw koma. Wenno inreportna koma kadagiti pannakabagi ti linteg. Saan kadi a pinabus-oyanna met laeng ni Ronaldo a mangaramid iti kaykayat daytoy kenkuana?
Ngem nagbuteng iti inana. Dina ammo no mamati kenkuana. Impapan lattan daytoy nga agar-aramat iti droga. Ken mariknana nga ad-adda a patien daytoy ti kabbalayda nga isuna. Adun a kinadaksanggasat ti nagpasaran ti inana ket no mabalin, dina kayat nga isu pay ti makagapu iti pannakapukaw daytoy iti lalaki nga ay-ayatenna. Ni Ronaldo laeng ti nabati a nagkamanganna.
Ngem napunnuanen iti ar-aramiden daytoy a lalaki kenkuana. Adun a droga ti inaramatna. Adun nga arak ti nainumna tapno maaklonna laeng ti kinarugitna. Nagbalin nga ay-ayam ti imbilangna nga ama.
Saanen, inyikkis ti kaungganna. Agpatinggan ditoy!
Limmingay iti kanawanna, iti nakaiparabawan ti sumilsilap nga imuko.
Idi madlawna ti pannakaibaba ti pantina, ginammatanna ti dakulap ti lalaki. Nagpusipos a nangsango iti daytoy. “Saanen, tito,” naturayen ti timekna iti baet dagiti aglulumba nga agarubos a luana.
Nagrupanget ni Ronaldo a nasemsem. “Saanen?” inggarakgak daytoy. “Saankan nga aginkukuna... Ammok a magustuam daytoy.” Ginutta daytoy ti pantina. Napirgis. Naregreg iti datar.
“Saanen, tito,” nakipinnatangken. “Saanmon a maaramid daytoy.” Inkarigatanna ti rumuk-at iti panangtengngel kenkuana ni Ronaldo.
“Saanen, ah...” Tinungpa ni Ronaldo. Rinakep daytoy nga impideg iti lababo. Linettat daytoy ti sinturonna sa imbabana ti pantalonna.
Inlislis ni Ronaldo ti paldana. Naggulagol. Kayatna ti rumuk-at. Ngem dina kabaelan ti pigsa ni Ronaldo. Naim-imbag pay a matay ngem ti gundawayan manen daytoy a demonio. Ket nagpatangkenanna a kinagat ti takiag ni Ronaldo.
Napariaw ni Ronaldo. Tinungpa sa ginutad daytoy ti buokna. Pinatangad daytoy. “Natangkenen ti ulom, a...” kinuna daytoy ket ad-addan nga impideg daytoy iti lababo.
Naggulagol. Ngem ammona nga awan ti gawayna. Liningayna ti imuko iti kanawanna. Inkarigatanna a ginaw-at. Mariknana manen ti banag a sumrek iti pus-ongna. Nagammatanna ti imuko.
“Saanen, tito!” inyikkisna ket iti nagrarapang a pungtotna, intawwekna ti imuko iti buksit ni Ronaldo.
Kasla nasulnot dagiti mata ni Ronaldo a nangkita iti agsaysayasay a dara iti buksitna. Inyappet daytoy dagiti dakulapna iti sugat ngem dina mapasardeng ti dara. Kimmali manen ti imuko iti barukong daytoy. Ania ket ngatan a sakitna. Nausawan sa payen. Kimmita kenkuana. Kasla tigre dagiti asul a matana. Awanen ti ladawan ti rimat ti rupana. Napasanud ni Ronaldo. Ngem simmurot. Malayusen iti dara ti datar. Pumurawen ti rupa ni Ronaldo.
“Nasken a matayka tapno saanmonton nga aramiden daytoy iti sabali!” Agngarngariet iti pungtotna mangsursurot ken ni Ronaldo nga agsansanud. Dimmuklos ket indugalna manen ti imuko iti buksit ni Ronaldo. Naarinuknok ti lalaki. Natulid iti datar. Saggaysan ti angesna. Ngem addayta manen ti imuko a maidugal iti bagina. Nagsasaganad. Agingga a naderderen ti barukongna.
Nailukat ti ridaw. Adda timmaray a simrek. Ngem saanna nga inkankano. Inlayatna manen ti imuko. Ngem sakbay a nagdisso iti bagi ni Ronaldo, naiggamanen ti simrek ti imana.
“Saan! Saan!” Agtigtigerger ti babai a simrek.
Naikuleng. Tinangadna ti inana. Kinagatna ti akimbaba a bibigna. “Mom, namin-adun a rinamesnak... namin-adun a ginundawayannak...”
“Ammok, anakko, ammok...” Innala ti inana ti imuko. Inarakup daytoy. Agpadpadadan nga agsangsangit.
“Sorry, mom, ngem nasken nga aramidek daytoy...”
“Kalintegam, anakko. Basolko ti amin. Nagat-atapak a ginunggundawayannaka, ngem nagbutengak a mangsalangad. Awan kiredko. Awan serserbik nga ina.” Ket naganug-ogen ti inana. Nagin-innarakupda. Ken nagsinsinnangitda. Agingga a dimteng dagiti polis.
Innala ti maysa a polis ti imuko nga ig-iggeman ti inana. Insupot ti polis daytoy iti dakkel a plastik. Idinto a ti maysa a polis, nagparintumeng a nangamiris iti pulso ti lalaki a napasag iti datar.
“Ania ti napasamak? Asino ti nangpapatay iti dayta a lalaki?” sinaludsod ti maysa kadagiti polis.
Nagkinnitada nga agina. Nagbing-i ti ngiwatna. Ngem sakbay a nakapagbalikas, inunaanen ti inana.
“Siak! Siak ti nangpapatay iti dayta a demonio! Rinamesna ti anakko!” Agsangsangit a nangidiaya kadagiti dua a takiagna tapno posasanda.
