June 03, 2026

Home LITERATURA Nobela

NOBELA: Bastardo (5)

NOBELA: Bastardo (5)

Ni NORBERTO D. BUMANGLAG JR.

NAKATAKDER ni Leilani a mangipalpalawlaw iti panagkitana iti panakkelen a kuarto a napalawlawan iti barandilias ken sarming.  Agmaymaysana. Pasaray matmatanna ti bagina iti sarming. Nakasuot iti satin a gown nga agatiddog agingga iti mukodna. Uppat a pulgada ti takon ti sapatosna ket ad-addan a timmayag iti innem a kadapan la ngaruden a tayagna. Narapis ngem napintas ti sukog ti pammagina. Ay-ayamen ti nalamiis nga angin nga aggapu iti exhaust ti air conditioning system ti atiddog a blondie a buokna.

“Oh, girl! Pang-model talaga ang katawan mo. Apay a saanka nga agaplay a modelo?” kinuna idi ti bakla a mangur-urnos iti buokna iti maysa a salon.

Saan idi a nagtagtagari. Awan ti arapaapna a mangiparada iti bagina.  Simple laeng ti kalikagumna. Makapagbasa. Makaturpos iti kolehio. Agtrabaho. Maaddaan iti pamilia. Gagangay nga arapaap.

Ngem nagbaliw ti amin gapu iti imbilangna nga amana a mangsalaknib koma kenkuana ngem isu met ti nangdadael iti amin nga arapaapna iti biag. Pinuros daytoy ti kinababaina. Indadanes daytoy. Isu a pinatayna. Ngem imbes nga isuna ti agikaro, inako ti inana ti amin a basolna.

Nobela

NOBELA: Apo Baboy Party-List (Maudi a Paset)

Dina napupuotan ti panagarubos dagiti luana. Lua a nagbalinen a kasingin ti biagna.  Lua a masansanen nga agubbog kadagiti matana sipud idi panawan ti Amerikano nga amana.

“Hello...” nasinga iti nabangag ngem saan a nasabrak a timek.

Nakigtot. Timmallikud a nangpunas kadagiti luana.

“Are you okay?” nalamuyot latta ti timek ti lalaki a nadlawna nga umas-asideg kenkuana.

Nagpusipos. Nataengan metten a lakay ti nakitana. Natayag. Panguloten ti napintas ti pannakaurnosna nga ababa a buokna. Apagdillaw ti butitna. Ngem desente nga agar-aruat. Mabigbigbig, ammona dayta ta isu ti akinnagan iti kalatakan a modeling agency iti Filipinas, ti nangpataud kadagiti kalalatakan a runway model ditoy.

Linawlaw ti lakay ket nabati a kasla estatua. Sinagid daytoy ti atiddog a buokna.  Impangatona a kasla kayatna a paitayab iti angin nga aggapu iti air conditioning unit.  Nagsardeng iti likudna. Nariknana dagiti dakulap iti agsumbangir  nga abagana.  Apagapaman nga inawid dagitoy a kasla kayatda a tinderen. Kalpasanna, kimmayakay ti lakay. Linawlaw manen daytoy sa nagsardeng iti sangona. Nagsabat dagiti panagkitada. Agur-uray dagiti matana iti palawag ngem nagtalinaed a makumikom dagiti mata ti lakay. Madamdama, inyapiras ti lakay ti likud ti dakulap daytoy iti  nalamuyot a puraw a pingpingna sa nagtarus iti timidna. Inyangad daytoy ti rupana.

“Pangalan mo?” sinaludsod ti lakay.

“Leilani Strickland, sir...” Arintigergeren ti timekna.

“American last name...”

“Amerikano ang father ko, sir.”

Nagtungtung-ed ti lakay. Minatmatanna manen ni Leilani. Immisem, sa kinunana:  “Komportableka met laeng iti sapatosmo?”

Nagwingiwing.

“Ano ang alam no sa modelling? Adda kadin padasmo?”

“Wala, sir...”

Nagkatawa ti lakay. “Ket apay ngarud a kayatmo ti agbalin a modelo?”

“Pinilit po ako ni Kuya Dante, sir. Siya ang nagsabing tutulongan n’yo raw ako...” mababain a nagkuna.

Pinidil ti lakay, a segun ken ni Kuya Dante, Vhong ti naganna, ti timidna. “Dante... Dante... Komusta met isuna?”

“Nasayaat met, sir. Komustaka kano.”

“Dante... Dante...” inulit ti lakay ti nangisawang iti nagan. “Agpakomusta laeng no adda kasapulanna.” Nagwingiwing. “Magustuannaka siguro. Adda panagtalekna kenka.”

“Kung sabihin mong hindi puwede sa akin ito, sir, uuwi na ako. Pasensiya na po sa isturbo.”

“Ano sa tingin mo?”

Nalagipna ti insuro ni Dante.

“Palagay ko may ibubuga ako, sir... may katawan ako.”

Nagkatawa ti lakay. “You think you’re beautiful?”

“Wen, sir.”

“Dakkel ti panagtalekmo iti bagim...”

“Gapu ta mamatiak iti bukodko a kabaelan, sir.”

Immanges iti nauneg ti lakay. Miningminganna manen ti balasang. Sangapulo ket walo laeng ti tawen daytoy a babai ngem kasla aglanglanga a nasurok a duapulo ti tawenna. Napintas. Naidumduma. Natural a kinapintas ti adda iti daytoy. Banag a saanna pay a nakita kadagiti adun a napatanorna iti daytoy a propesion. Ti ling-ina, ti isemna, dagiti matana, ti makasulisog a bagina... saanna a mailawlawag. Ngem naidumduma pangawis daytoy a babai kenkuana. Adda nailaga a kinalastog wenno kinatangigna. Ngem matakderanna ti naidumduma a kinapintasna.

“Show me how you walk... Inka idiay,” intudo ti lakay ti ungto ti kuarto a yanda, “ket magnaka nga agsubli iti yanko.”

Imbakal ti balasang ti panagkitana iti ungto ti kuarto sa nagkaradap dagiti matana iti nasileng a kimmawayan a kayo a suelo. Nagtungpal iti ipapaaramid ti lakay.

Nagna. Umuna nga addang. Nagling-i. Tininderna ti pagnana. Immaddang pay ngem naginad. Mariknana ti kawana. Nagdumog a nangkita iti takon ti sapatosna. Ita laeng nga agsuot iti kastoy ti kangato ti takonna a sapatos. Nagsapatos metten iti nangato ngem agingga iti dua wenno tallo a pulgada laeng.

Nagpusipos idi makagteng iti ungto ti kuarto. Sinangona ti lakay. Iti sikigan ken sangona, naibaskag ti ladawanna iti sarming a diding. Nakataytayag. Tininderna ti bagina. Pinabayogna ti barukongna sa pinaeppesna ti tianna ket ad-adda a timmangig ti barukongna. Nagbalin a kasla hanger ti abagana. Immanges iti nauneg a kasla nangurnong iti naan-anay a kired a mangipagna iti natayag a sapatosna. Kabaelam daytoy, Leilani, kabaelam... yar-arasaasna iti bagina ta ammona a kabaelanna daytoy.  Nag-research ken nagbuya iti video iti pannagna ken lung-ay dagiti runway model.  Inadalna. Impadasna ti ling-ida, pati ti deretso nga ikikitada.

Immaskaw. Atiddog nga askaw ngem saan nga agdardaras. Insublatna nga inyaskaw ti sabali pay a sakana. Nagdisso ti dapanna iti sango ti dapanna nga immuna nga inyaskawna. Manen. Manen. Ken manen. Tunggal addangna, agkinni ti padingpadingna, kasla apagdillaw a dalluyon. Ket kadagiti simmaruno pay a darikmat, kumanaktuolen ti takon ti sapatosna iti kayo a datar. Nairteng ti rupana. Awanan isem. Ngem addada nga agburburayok kadagiti matana.

Nakagteng iti nagtakderan ti lakay.

Saan a nagun-uni ti lakay. Nakair-irteng ti rupana. Linawlawna a miningmingmingan manen ni Leilani. Dagiti matana, kasla agtarigagay a manglabus iti balasang.

“Siguradom nga ita laeng nga aramidem daytoy?” sinaludsod ti lakay idi agangay.

Nagtung-ed ti balasang.

“Raw... Unrefined ngem impressive.”

Dandani di naigawid ni Leilani ti ikkisna.

“Adu a banag dagiti nasken a sursuruem iti daytoy a propesion... kas koma iti saanmo a panangtengngel iti angesmo bayat ti pannagnam. Kas iti panangikompasmo iti panagkinnim iti tunggal addangmo. Ti panangibagkatmo iti sapatosmo no umaddangka tapno saan a maulod iti datar. Ngem masursuromto dagita. You’re okay...”

“Thank you, sir...”  insungbat ni Leilani a kakaasin a mangtiptiped iti bagina iti napalaus a ragsakna.

“Masapulmo pay ti ad-adu a praktis iti pannagna... nangnangruna iti dayta nangato ti takonna a sapatos. No agdaluska iti uneg ti balayyo wenno no adda papanam, dagita ti aramatem.  Saanmo nga uksoten. No makariingka iti bigat ket mapanka iti banio, usarem. Isu ti usarem iti sadino man a papanam...”

Nagtungtung-ed ni Leilani.

 

Nakatakderen ni Coach Devon ngem dimo pay insina ti panagkitam kenkuana. Kasla naipigket ti bukotmo iti karuotan ti panagriknam. Dimo ngamin ninamnama ti panangisulto met ti coach kenka. Agal-allangogan pay laeng ti balikasna a “bastard” iti lapayagmo. Akuem, sangkasaom dayta, a bastardoka. Ngem awan pay ti nakaitured a nangibalikas kenka. Ni laeng Coach Devon. Nasakit gayam. Isu pay laeng ti pannakariknam nga awananka iti lehitimo nga ama ket malalaiska. Magurgura!

Nagkidemka ket addayta manen iti alintataom daydi mamangmo. Impadawatnaka gapu iti arapaapna a nasaysayaatto ti masakbayam. Ngem ania ti nagtungpalam? Kas met laeng iti kinadaksanggasatmo iti sidong ti inam ti nagpaayam. Nasaysayaat pay koma a nagtalinaedka iti inam. Pudno nga addaka iti Amerika ngem awan met latta ti masakbayam.

Ket nalagipmo ni Dindo. “Ti laeng football ti makapagadal kenka iti kolehio!”

Kinemkemmo dagiti sangim.  Bimmangonka. Inawagam ti coach nga umad-adayon kenka.

Nagpusipos ti coach.  Tinaliawnaka.

“I am playing...” kinunam.

Minatmatannaka ti coach. Natadem dagiti matana. Kasla kautenda ti kaunggam. Saan a naguni daytoy, timmallikud met laeng. Ngem no nakitam la koma, napaisem daytoy.

Nagsublika iti naguummongan dagiti players.  Sikan ti nakaiturongan ti panagkitada. Saanda a nagun-uni. Ngem kadagiti matada, makalim latta ti kaadda ti panagduaduada kenka. Ngem inyaleng-alengmo.

Kas kuna ni Dindo, daytoy laeng ti namnamam a makapagadal iti kolehio.

Immangeska iti nauneg. Inasitgam ni Walter. “Sorry,” kinunam. Inyawatmo ti dakulapmo.

Ngem saan nga inawat ni Walter.

Imbabam ti imam. “Ibagam no ania ti kayatmo nga aramidek. Don’t shut me out.  Maprotektaranka,” kinunam.

Nag-formation-kayo. Addaka iti abay ti center a nakaiggem iti bola.

“Wildcats 12!” impukkaw ti center.

“Ania ti Wildcats 12?” sinaludsodmo iti center.

“Just watch,” insungbat ti center.

Immangeska iti nauneg tapno maibulon ti suronmo. Awan man laeng kadi mayat a mangibaga kenka iti aramidem?

Pagam-ammuan ta naguyod ti unipormem. Limmingayka. Ni Walter.

“Do you really wanna show me how you can protect me?” inyarasaas ni Walter.

Nagtung-edka.

“Okey... kastoy, itarayko ti bola agingga iti touchdown field. Bitogem ti amin nga agtarigagay a mangpasardeng kaniak. Awan ti asino man a palubusam a mangsagid kaniak. Maaramidmo dayta?”

“Isu dayta ti Wildcats 12?” sinaludsodmo.

“Saan. Ngem dayta ti aramidenta tapno matikaw ti defense. Are you with me?”

“Let’s do it!” insungbatmo.

Induronnaka ni Walter tapno agsublika iti formation.

“Wildcats 12!” impukkaw manen ti center. “One... two... three!” Impasana ti bola ken ni Walter.

Nagsanud ni Walter. Tinaliawmo. Kinidmatannaka. Nagtung-edka. Nagtaray dagiti wide receiver ngem sinurot ida dagiti kalabanyo. Nagtaray ni Walter iti opening ti linia.   Simmurotka. Binanggam dagiti aggandat a mangsangga kenkuana. Dayta ti kuna ni Walter. Salaknibam agingga a mai-touchdown-na ti bola. Maysa, dua, tallo, uppat a defense nga aggandat a manggammat ken ni Walter ti binaliktadmo. Iti kanigid ni Walter, nakitam ti maysa pay a player a mangdupir kenkuana. Pinaspasam ti timmaray ket sakbay a nakagteng ken ni Walter, naidungparmon ti bagim iti daytoy. Natuang a kasla nuang iti karuotan. Uray la a nagasug. Ngem mangrugin a mabannogka. Aganangsabkan. Nataray latta ni Walter. Ngem inkarigatam ti  nangsurot kenkuana.  Idi lingayem iti kanawanmo, maysa a nakaparpardas ti tarayna a player ti dandanin makagaw-at ken ni Walter. Naparasawka. Asidegkayon iti touchdown field ngem saanmon san a maatipa pay ti lalaki. Saan a maka-touchdown ni Walter. Mapaay iti namnamaenna kenka. Saanmo a magun-od ti panagtalekna. Kasuronnakanto latta.

Nagngarietka. Ket iti amin a pigsam, insuyom ti bagim iti lalaki a nanglagto metten ken ni Walter. Agpadakayo a natuang ngem nariknam ti sakit ti bagim a nagdisso ken naisan-ek iti karuotan.  Saankan a makabangon. Nakasaksakit ti bagim. Nagkidemka lattan gapu ta ammom a pinaaymo ni Walter.

Kasla layap a nakitam iti apagapaman ti arapaapmo sa nagpukaw met laeng a kas kapardas ti panagparangna.

“Ferdie...” Nariknam ti dakkel a dakulap a nangiggem iti dakulapmo. “Get up!”

Nagmulagatka. Ni Walter.

Uray no nasakit ti bagim, awan ti nagrittuok a tulangmo iti itatakdermo.

Nakigtotka idi arakupennaka ni Walter. Nakair-irut. Adu pay dagiti umariwawa nga immasideg. Immarakupda met. Napalawlawankan kadagiti players a mayat a mangarakup kenka. Natikawka. Ania ti mapaspasamaken? immagibas iti nakemmo. Ngem iti isusuknor ti agatling-et nga angot dagiti nabibisked a lallaki a nangarakup kenka, kellaat a nalagipmo ti lalaki a nangampon kenka. Dagiti nalimed nga inar-aramidna kenka.

Kellaat a kinamatmo ti angesmo. Nangemkemka. Kayatmo a tenglen ti bagim. Ngem daytoyen a rikna ti mangiturturay kenka sipud pinapataymo ti “bukodmo nga ama.”

 

AGPADA da Coach Devon ken Assistant Coach Drumond a mangbuybuya kadagiti agtutubo nga agririaw ken agiinnarakup a kas grupo. Naragsak dagiti coach iti napasamak. Nasaksianda a mismo ti kabaelan ti kabarbaro a player-da. Naimatanganda no kasano ti pardasna a tumaray ken no kasano ti bileg ket pigsana a mangpadso iti asino man a madalapusna. Naidumduma nga agtutubo.

“Ania ti panagkunam?” sinaludsod ni Coach Devon ken ni Assistant Coach Drumond.

Naklaat ti assistant a mangbuybuya pay laeng kadagiti players-da iti tengnga ti football field.

“Ti kabarbaro a player-ta... Nakitam no kasano a sinalaknibanna ni Walter?” kinuna manen ni Coach Devon.

“Sadino ti nakapidutam, coach?” sinaludsod ketdi ti assistant. “Siguradoka a saan a manglimlimo daydiay? Mabalin a nagay-ayam idin iti sabali nga eskuela.”

“Then, kayatko nga i-research-mo... Meanwhile, what do you think?”

“He is good... damn good.”

“Good. Makalawas pay sakbay ti sumaruno nga ay-ayamtayo so I need you to spend time with him. Train him good. Put him on a rigorous physical conditioning. He is fast but let him run. He is strong but put him on a weightlifting...”

“Right on, coach.”

“Ken ania man a masapulna, itedmo.”

“Coach?” Nagmalanga ti assistant a nangkita iti head coach.

“Within reason and within the guidelines of our football policies, of course. Adda naraniag a masakbayanna iti daytoy nga ay-ayam. Adda pay siguro namnamatayo a makapagkampeon iti entero a Las Vegas,” kinuna ti coach ket napaisem manen.

 

NAKATAKDER ni Vhong iti one-way mirror ti bassit nga opisinana. Saanna a maisina ti panagkitana ken ni Leilani nga agingga ita, agprakpraktis pay laeng a magna. Dina maawatan ngem nabatombalani iti kinaseksi ti balasang. Naguyugoy iti kinagalante ti pannagnana. Kasla madayyeg ti barukongna iti aggiddan a panagkinnina ken ti panagdisso dagiti sakana. Karamukom a talento ngem naisangsangayan ti kabaelan daytoy a balasang.  Iti dayta a kinapintasna, nga ad-adda nga aglanglanga nga Amerikana ngem Filipina, adda pangabakna kadagiti adu a modelo a Filipina.

Nasinga iti panagkiriring ti selponna.  Kinitana ti caller ID.  Saanna nga am-ammo ti umaw-awag.

“Fernandez Modeling Agency, may I help you?” insungbatna.

“Good evening, Vhong,” nasam-it ti timek iti bangir a linia.

“Dante?” ad-adda a saludsod dayta.

“Adda pay sabali a Dante, aya?” inkatawa ti lalaki iti sabali a linia.

“Ipapanko lattan a follow-up call daytoy. Para ken ni...”

“Para ken ni Leilani,” inyallawat ni Dante. “Napintas, natayag, nawasnay dagiti gurongna, nabaknang ti barukongna, kullapit ngem proportional ti bagina. Maiduma ti langana kadagiti adu a runway model iti Filipinas. Dayta ti nagturedak a nangirekomendar kenka. Okey kadi?”

Immanges iti nauneg ni Vhong. “Ania ti rantam?”

“Come on... Ammom ti kayatko a mapasamak. Sika ti agbalin a manager-na. Sika ti mangi-promote kenkuana. Sika ti spokesperson-na?  Come on, saanak a nayanak idi kalman laeng...”

“Okay... what’s wrong with earning extra bucks. Ammom ti kasasaad ti lubong ti modelling. Saan a makapagbayag dagiti modelo. Addada ita, inton bigat awandan. Sumukat manen dagiti kabbaro...”

Immanges iti nauneg ni Vhong.

“Come on... talaga a sabsabali daytoy a balasang kadagiti kapatadanna. Amangan no makadiskobreta iti sumaruno a supermodel saan laeng nga iti Filipinas no di pay ket iti sibubukel a lubong...” Ni Dante.

Nagkatawa ni Vhong.

“Sige, agkatawaka. Ngem amangan no uray sika, dimon maisina ti panagkitam iti kinasippukel ti pammagina...”

“Amangan no sika!” insanamtek ni Vhong.

“Dika man! Ammom a baklaak... I don’t dig women.” Masuron ti timek ni Dante.

“Oh...”

“Pa, oh-oh ka pa diyan...  Ania ti desisionmo?”

“Ania ti para kaniak?”

“Ha?”

“Nangngegmo ti kunak...” Inulit ni Vhong ti saludsodna ket naipasngay ti makatitileng nga ulimek.

 

NAKATAKDERKA iti karuotan. An-anagem pay laeng dagiti napasamak. Kasla saanka pay laeng a mamati a napagraemmo dagiti players ti Wildcats. Mamatidan iti kabaelam. Ngem nangnangruna a pagsiddaawam ti naaramidam para iti bagim. Nabaelam a tinengngel ti pungtotmo. Nagballigika nangparukma iti naatap latta a riknam iti tunggal a maisagud ti bagim kadagiti lallaki.

Immangeska iti nauneg sa napakidemka manen. Umarakup manen ti lagip ngem nagwingiwingka. Rumbeng laeng a manglipatkan. Ngem kasano?

Pagam-ammuan ta nasingaka iti arakup manipud iti likudam. Kellaat a simriam ti bagim.  Sabali manen ti simmiplot iti panunotmo.  Agtigergerka manen.  Ket kas kadagiti namin-adun a pannakakullaap ti panunotmo, ginammatam ti takiag a nairakus kenka sa nakaparpardaska a nangibaltog.

Uray la a naganikki ni Dindo a napaidda iti karuotan. Kellaat, kasla nakariingka iti pannakakitam ken ni Dindo.

“Sorry...” Inyawatmo ti imam ken ni Dindo.

Immanges iti nauneg ni Dindo. Timmakder daytoy. “Sorry, nalipatak,” kinunana. Ni Dindo ti makaammo iti amin a napasamakmo. Ni Dindo ti nangitalkam iti amin a palimedmo. Ken isu laeng ti makaawat kenka.

“Don’t you think it’s time for you to see a psychiatrist?”  inyarasaas ni Dindo.

Immangeska iti nauneg.  “I’ll be okay,” insungbatmo.

“Madanaganak, dude...”

Immisemka ngem ammom a mapilpilit. Inarakupmo ketdi ni Dindo a kas pangipasingkedmo nga awan ti nasken a pagdanaganna.

Nagabaykayo a nagna. Agpadakayo a naulimek. Iti bangir ti footballl field, madama pay laeng ti panagpraktis dagiti cheerleader.

“You’re good out there, man,” binurak ni Dindo ti ulimek. “Talaga a nalaingka. Na-impress kenka ni Coach Devon... uray ti assistant-na...”

“Thanks.”

“So, are you in?”

“Don’t know yet. Awan pay ti imbaga ni coach. But it’s okay...” kinunam.

“I know you’re in...” impanamnama ni Dindo.

Intuloyyo ti nagna.  Immarakup manen ti ulimek. Ita laeng a maamirismo, saanka a nakasagana iti ay-ayam a football. Uray no kasano ti panangilibakmo, sumken latta ti kinarungsotmo iti kanito nga adda maidennes a bagi ti lalaki kenka. Body contact ti football. Mailagid ti bagi dagiti players kenka. Marurodka.  Rumungsotka. Amangan no makapatayka manen. Ngem kasano a makaturposka no saanka nga agay-ayam iti football?

“Hi, Ferdie...” nakalamlamuyot a timek ti nangngegmo.

Timmaliawka. Addan iti sangom ti naguni— maysa a natayag ken nakalaslasbang a babai. Naka-shorts iti nakakitkiting. Lukais ti eppes a buksitna ket nakatangkarang ti nakarit a naaritosan a pusegna, ken ti laeng brana ti nangkumot iti nabaknang a barukongna. Cheerleader, nakunam iti panunotmo. Anian a sam-it ti isemna. Inyawatna ti napino a dakulapna.  Dimo ammon ti aramidem. Nagdalagudog ti barukongmo.

(Maituloyto)