Immuna a naipablaak iti Oktubre 13, 1952; sa iti Septiembre 24, 2018 a bilang ti Bannawag.
Sarita ni BEN MA. PASCUAL
MANAGBABAIN ni Berto. Saan pay unay a maun-uni.
Saan a nadlaw a dagus dagiti gagayyem ti baro ti panagkalikagumna iti ima ni Talin. Kasano ngamin a madlawda ket dida pay nakita a simmarungkar iti balay ‘toy balasang. Uray koma laeng no umasibay ni Berto iti taeng ni Talin ti masiputanda. Adu dagiti gundaway a mabalin a gamden ni Berto ti makisarita ken ni Talin, a kas koma no mapan sumakdo ti balasang idiay karayan. Wenno mapan agnateng iti pagtatalonan nangruna iti agsapa. Pamrayan laengen ni Berto ti mangsipsiput ken ni Talin no adda papanan ti balasang. Saan a mayataday ti kinataerna a lalaki. Idiay Bario Madupayas, isu ti maysa kadagiti agtutubo a nabaneg ti bagina. Kasla landok dagiti takiagna no ibat-ogna ti urbon a nuang wenno baka a masapul a madeppelan iti bimmeggang a landok a pagmarka ti agtagikua. Sa laeng naalimadamad dagiti gagayyem ni Berto ti panagkalikagumna iti puso ni Talin iti maysa nga agsapa nga agsasaritada iti lawlaw ti puon ti maysa a bua. Simmungad ni Talin a nakaiggem iti laga, a kasla maysa a nalibnos a parsua iti sabali a lubong a bimmaba kadagiti sinamar ti init. Natiritir amin ti tengnged dagiti babbaro. Saanda met a nakauni, a kasla inlabeg ida ti maysa a karkarna.
Idi mabatogan ni Talin ida, biningngina dagiti nalabbasit a bibigna ket immisem. Ngem ni Berto ti nakaiturongan dagiti matana a natarnaw a kas langit iti agsapa iti panawen ti panagani. Limmabaga ti rupa ni Berto. Nagsiddaaw dagiti kakaduana iti pannakaisagsagudayna. Sa laeng pimmulang ti panagsasaoda idi nakaadayon ni Talin.
KLASIKO A SARITA: No Kasta…? (3)
“Pudno a kinayawam ti rikna ni Talin, kabagis!” inyebkas ni Crispin a burangen.
“Ibagam no nagun-odmon ti wen ni Talin ta dikam’ la agbambannog,” kinuna met ni Isiong a tuppol.
“Apay a dimo kinuyog, Berto? Amangan laeng no adda mangitaray,” inrabak met ni Rimmi a kusipet.
Nadlaw dagiti kakadua ni Berto ti napasnek a panangsiputna ken ni Talin. Sa laeng naisinana dagiti matana idi nailingeden ti makaay-ayo a bagi ni Talin kadagiti masamek a kawayan iti igid ti pagsikkuan ti dana nga agturong iti pagtatalonan. “Saan pay a pimmulang ti kasla nakirog a rasa a kinalabbasit ti rupam, Berto,” indupag ni Crispin.
“No adda riknam ken ni Talin, Berto, masapul nga agalibtakka, amangan no umun-una a matukmaan ni Siliong nga anak ni Lakay Sario nga agpampanday,” insarurong ni Rimmi.
Bimsag ni Berto a nakangngeg iti daytoy.
“Makitayo, kakadua,” kinuna ni Isiong, “saan a mailibak ni Berto nga adda riknana ken ni Talin.”
“Saan a ni Siliong ti makatubeng kenka,” kinuna ni Crispin. “Mabalinko a patayaben ti sangina no agbiddut.”
Ngem nupay kasano ti panangpatibker dagiti gagayyem ni Berto iti pakinakemna, saanna a maitured ti umasideg ken ni Talin. Napaliiw dagiti babbaro a masansan nga agpannimid ni Talin iti tawa ti balayda, a kas man adda paspasungadenna. Iti naminsan, nakitada a simmarungkar ni Siliong. Dinagusda nga impakaammo daytoy ken ni Berto.
“No pudno nga adda riknam ken ni Talin, masapul a sarungkaram, a saanmo laeng nga ar-arapaapen, amangan no pumudno ti pugtomi a ni Siliong ti pangyawatanna iti ayatna,” imballaag ni Crispin.
Napalabas ti sumagmamano nga aldaw, nagkita manen da Crispin ken Berto.
“Napankan?” ti nagagar a saludsod ni Crispin.
“W-wen,” insungbat ni Berto.
“Nakasaomon?” Saan a mamati ni Crispin a simmarungkar ni Berto ken ni Talin.
“S-saan,” impudno ni Berto.
“Itay ngata nataldiapamon ti abulog ti balay da Talin, napnekkan ket nambaram metten a nagawid?”
“Ania ti nasayaat nga aramidek?” Agduadua ni Berto.
“Mapanka ken ni Talin—agparintumengka iti sanguananna no mabalin ket ibagam nga ay-ayatem inggana iti agpuraw ti dutdot ti wak, ay, inggana iti tungpal ti biagmo. No dinaka ikaskaso, arakupem ket agkam dagiti bibigna! A, Berto, kasla kasam-it ti naluom nga atis ti bibig ti maysa a balasang! Daytoy ti pagdaksanna ta managbabainka.” Kinudkod ni Crispin ti burangen a buokna.
Ngem saan laeng a mayusuat ni Berto ti sumarungkar ken ni Talin. Napanunotna ti maysa a pamuspusan. Nangiruar iti kaiimasan a basi a pinarekanda, ket inugmokanna ti agarup maysa a prasko agingga iti agdiwengdiweng ti panagkitana. Nupay kasta, nasuotna a nasaysayaat ti panagayus dagiti balikas kadagiti bibigna. Dimmaw-as iti yan da Crispin kasanguanan ti ipapanna iti yan da Talin.
“Mabalinko a kasarita ni Talin itan, Crispin,” narasaw a sao ni Berto.
Nasdaaw ni Crispin a nakangngeg iti daytoy. Ngem iti di nagbayag, nagadiwara iti uneg ti balay ti angot ti basi ket kas man asuk a nangsunog kadagiti bumalay.
“E? Mabalin kadi a mapanka no agatbasi met ‘ta sang-awmo?” indupag ni Crispin.
“Agngarawngawak ngarud iti naganus a bulong ti bayawas,” kinuna ni Berto, ket inggay-atna ti umulog.
“Saanka a mapan. Kababain ken ni Talin.” Inggawid ni Crispin ti gayyemna.
“No diak uminum, saanak met a makasao. Ket no uminumak ta makasaoak, kunam met a dakes. Kasano ngarud ti pannakisaritak ken ni Talin. Innakon….”
Impagus ni Berto ti nagna. Ngem idi addan iti duag, saanna a naterred ti bagina ket napatugaw. Saan a bimmangon, nagidda ketdi sa naturog. Nagling-et ni Crispin a nangyatag kenkuana iti ridaw ti langkapi.
(Adda tuloyna)
