NAARIWAWA dagiti estudiante iti kapeteria. Agkakatawada. Agiikkisda. Agiinnangawda. Pasaray agtitinniroda iti french fries no saan a kumitkita ti cafeteria monitor. Awan ti arindenggan. Ania ti ekspektarem? Addakayo laeng iti sekundaria.
Nakatugawkayo iti bassit a lamisaan iti suli. Mayat ti panganmo. Mabisinka. Ni Dindo, nakanganga a mangkitkita kenka.
“Saanka a mangan?” kinunam sa insakmolmo ti uppat a pedaso a french fries.
Nauneg nga anges laeng ti insungbat ti gayyemmo.
NOBELA: Saan a Rosas Amin nga Ayat, Maria Emmanuelle (15)
“Come on, dude... pagparparangem a kasla mabisbisinanak,” kinunam.
“Kastoyka kadi latta?” kinuna ketdi ni Dindo.
“Ania ti kayatmo a sawen?”
“Nakataltalinaay latta ti nakemmo iti laksid dagiti mapaspasamak kadata... nangnangruna kenka. Kinabildaka. Pinadaradaka. Ngem kasla awan kenka.”
“Sibibiagak pay laeng, saan kadi? Life is still worth living.”
“Nasuspensoka pay. Saankan a makapagay-ayam pay...”
Kinagatmo ti hamburger nga iggemmon sa kinutim dagiti abagam. “Awan ti napukawta, awan ti naganansiata. We’re still even.”
Nagsanamtek ni Dindo. “You just don’t get it...”
Nagkatawa ni Ferdie. “Come on, man... Cool it off.” Nangisakmolka manen iti french fries.
“Apay a dika agpa-drug test? Ammom— ken ammok— a saanka nga agar-aramat iti droga.”
“That’s the point. Agpa-drug test-ak? For what?”
“Tapno makasublika iti team!”
“No kasapulannak ni Coach Devon, isunto ti umay agpakpakaasi kaniak.”
“Saannaka a kasapulan no dika agtungpal iti pagayatanna.”
“Then to hell with him... and fuck the football!”
“Isu laeng ti nabati a namnamam a makapagkolehio... ti mangbalbaliw iti biagmo.”
“All of a sudden, kasla nagbalinkan nga amak...” Nagkatawaka sa kimmagatka iti hamburgerpart time job. “’Ta ketdi panagsapulta iti part time job ti panunotem.”
“Kaykayatmo ti mapan agtrabaho iti fast food ngem ti agay-ayam iti football?” Minulagatannaka ni Dindo.
Ket? kunam koma. Ania man a trabaho, agpapada kenka basta saan a maikaniwas iti linteg. Ngem pagammuan la ta adda agtimek a babai iti asidegyo.
“Hi, Ferdie!”
Agpadakayo ken Dindo a napataliaw. Ni Rhianna! Ne, apay met a nagmalangaka?
“Can I join you, guys?” naisem ti babai. Ngem saannan nga inuray ti panagwenyo. Indissona lattan ti tray a naglaon iti kanenna, a salad, iti lamisaan sa nagtugaw.
“Hi, Rhianna!” gimmanaygay ni Dindo. Nakaisemen. Tinulonganna ni Rhianna a nangguyod iti pagtugawan daytoy.
“So, komustaka, Ferdie?” nakais-isem ni Rhianna a mangkitkita kenka kabayatan ti panangitugkikna iti tenedor iti naimalukong a salad sa inkiwarna.
“Fine...” nalab-ay ti timekmo. Nadlawmo ti panangkugtar ni Dindo iti sapatosmo sa kinusilapannaka.
“Busy?” sinaludsod manen ni Rhianna a mangmatmatmat latta kenka.
Inlisim dagiti matam kenkuana. Iti umuna a gundaway, dimo maawatan ti riknam. “Busy,” inulitmo ti balikas ni Rhianna.
“Sangkabassit, Rhianna... Awan met ti adu nga ar-aramidenmi...” innayon ni Dindo.
“Adda party idiay balay inton Biernes. Kayatko nga umaykayo.” Nangisubo ni Rhianna iti salad. Matmatmatannaka pay laeng.
“We are coming,” siiisem nga insungbat ni Dindo.
“Ferdie, you’re coming, yeap?”
Nakakali dagiti mata ti balasang kenka. Anian a tademda. Ngem masmasdaawka iti bagim ta mariknam lattan ti agin-inut nga ikakalida iti naatap a riknam. Simriam dagiti dutdotmo nangruna idi agintek dagiti matam iti nakatangkarang a napudaw a nagpisian ti barukong ni Rhianna. Nagsiddukerka, iti umuna a gundaway. Babai laeng, pagsiddukerennaka la ketdin? Nagwingiwingka a nangemkem ngem nasingaka iti pannakakugtar manen ti sapatosmo.
Kinusilapam ni Dindo.
Sineniasannaka. Maawatam ti kayatna a sawen. Kayatna nga agwenka.
Masmasdaawka ta napuotam laengen a limmabas manen dagiti matam iti giwang iti barukong ti balasang. Napakidemka.
“Ferdie, agur-urayak pay laeng iti sungbatmo,” ni Rhianna manen. Ngem itan, nariknam ti dakulapna iti dakulapmo. Apagapaman a nagtigegerka. Kasla immuli iti ulom ti bara a nariknam. Dimo napupuotan ti nagtung-ed.
Napaisem ti balasang. Timmakder. “So, I’ll see you, guys, on Friday... Seven PM...” Timmallikuden.
“Your salad, Rhianna!” impukkaw nga impakamakam ni Dindo.
“Throw it away,” insungbat ti balasang a saan payen a timmaliaw.
Nagkinnitakayo nga aggayyem. Ngem awan ti simngaw a balikas kadagiti bibigyo.
UMARIWAWA dagiti pasahero iti LRT nga agturong iti Caloocan. Agdidippit dagiti tao iti pannakapusek dagiti bagon ti tren. Dagiti dadduma a nakatugaw, ken uray dagiti nakatakder, kasla estatuada a mangmulmulagat kadagiti selponda. Kasla di agtalna dagiti ramayda. Agbibiagda iti bukodda a lubong.
Ni Leilani, nakaul-ulimek a nakatugaw. Nakaturong dagiti matana iti ruar, iti labes ti sarming ti tawa, kadagiti pasdek a malabsanda. Mangmangngegna met ti agsisinnungbat a bosina dagiti lugan iti baba— nga ammona a gapu kadagiti tumanayutoy a tattao iti igid ti kalsada nga agur-uray iti lugan. Ngem awan dita ti panunotna. Agin-innagaw iti inana ken ni Vhong. Saanna a maitanem dagiti balikas ti inana.
“Ay-ayatem kadi, anakko?” ti kasla naipuris kenkuana a saludsod ti inana.
Nagkidem. Kinutimna ti akimbaba a bibigna.
Ay-ayatenna ngata ni Vhong? Kasano nga ammona ti ayat? Ania ti pangibasaranna iti dayta a rikna? Lakay ni Vhong, naisinged kenkuana iti sumagmamano laeng a bulan a panagkadkaduada iti eskuela daytoy. Ngem saan a nailinged kenkuana dagiti napigket a panangmatmatmat ti lakay kenkuana. Ti apros dagiti natangken a dakulap daytoy iti siketna, iti abagana, kadagiti takiagna... kadagiti sakana... pasaray iti patongna. Ania kadi ti nariknana?
Nagmulagat. Timpuar ti apagbingngi nga isemna kadagiti bibigna. Umas-asibay iti lagipna dagiti gundaway a mapanda kadagiti nalalatak ken nangingina a restauran. Ti panangsallabay ni Vhong kenkuana iti iseserrekda. Mapataliaw no kua amin dagiti adda iti uneg. Naitukit ti apal kadagiti rupada. Kablaawanda ni Vhong. Dayawenda. Napintas kano. Napalaus ti sam-it ti isem ni Vhong ket imaldit daytoy ti nasam-it a bisito iti pingpingna.
Natalged ti riknana. Kasla adayo iti didigra. Awan ti makaasideg kenkuana, malaksid ken ni Vhong, iti bukodna a lubong.
Apay a kasapulanna ti ayat?
Talingenngen. Seguridad. Maragpatna ti kinarang-ay a kalkalikagumanna iti biag. Saan ngata nga ayat dayta?
Nagsardeng ti tren. Nagiinnuna dagiti pasahero a rimmuar. Nakilinnetlet. Apaman a nakaruar, nagpaigid. Mariribukan pay laeng. Mayannatup ngata ti ar-aramidenna?
Immanamong ti inana iti pannakikasarna ken ni Vhong ngem ammona nga iti kaunggan daytoy, sumupiat. Immannugot laeng gapu ta di kayat ti inana a mapaay. Di kayat daytoy nga agparang nga isu ti mangigawid iti pannakatungpal dagiti arapaapna.
Intuloyna met laeng ti nagna. Immulog. Nakilaok kadagiti tumanayutoy a tattao. Napudot, nasalimuot, aglinglinget dagiti tao ket naangotdan.
Saannanton a maangot dagitoy no asawananton ni Vhong. Saanton nga aglugan iti LRT. Dekotsenton. Adda bukodna a driver. Itulod ti driver iti sadino man a papananna. Ken babaen ti kuarta, mabalin a mayaonnanto ni nanangna iti pagbaludan.
Nasinga iti panangkalbit ti nadungrit ken nakuttong a baket. Nakataya ti dakulap daytoy. “Pangkain lang. Gutom na gutom ako,” kinuna ti baket.
Maasian iti baket. Ngem ania ti itedna? Apagpagisu laengen ti kuartana a pagpletena nga agawid.
Saan a nagun-uni. Timmallikud. Dina maitured a kitaen dagiti agun-unnoy a mata ti baket.
Sumagmamano laeng a minuto, nakagtengen iti sango ti maysa a salon a desarming ti ridaw ken didingna. Adu ti tao iti salon. Napipintas, nararapis a seksi dagiti stylist a babbai. Adu met lallaki. Nararapis, naka-make-up ken nakabestida dagiti dadduma. Kasda la babai nga aggunggunay.
Nailansa ti panagkitana iti uneg. Sapsapulenna ti maysa a parsua. Awan a makitana. Wenno adda ngata iti uneg ti opisina? Wenno makumikom met a manggulgulgol iti parokianona iti likud? Awan panawenna, nakunana iti bagina. Maminsanto laengen.
Nagpusipos. Pumanawen.
“Saankan a sumrek, darling?”
Anian a sam-it a balikas ti nangngegna. Nagpusipos met laeng. Adda iti ridaw ni Dante a nakasamsam-it ti isemna.
“Sumrekka.” Inaklilian ni Dante ni Leilani. Nagabayda a simrek. “Adu ti pagsaritaanta, darling.”
Nakais-isem a kimmablaaw dagiti tao iti uneg. Uray isuna, kinablaawanda. Masansan nga umay iti daytoy a salon, saan a gapu ta maysa a kustomer no di ket gapu ken ni Dante. Nakasingsinged kenkuana.
Nagturongda iti opisina ni Dante.
“O, ania? Napintas la ketdi ti ipadamagmo kaniak,” magagaran a kinuna ni Dante apaman a nakatugaw. “Vilma!” impukkawna iti maysa kadagiti taona, “yalaannakami man iti kape!”
“Coming, mama!”
Intukod ni Dante dagiti sikona iti rabaw ti lamisaan, tinapayana ti timidna sa minirana ti balasang. Nakaisem.
“Nalaingka kanon... Inton ano ngarud ti pannakaiparadam iti runway?” Saan a nagpukaw ti gagar iti boses ni Dante.
Ngem saan a nakauni ni Leilani. Mulmulagatanna ketdi ti bakla a gayyemna. Isu nga immay ditoy ta kayatna nga iburay ken ni Dante ti damag maipapan iti panagkalikagum ni Vhong a mangikallaysa kenkuana.
Ni Dante ti kasingedan a gayyemna. Adun ti naitulong daytoy kenkuana. No saan a gapu iti daytoy, saan koma a nakaasideg ken ni Vhong. Ngem itan, agduadua nga agsao.
“Adda problema?” kellaat a nagserioso ni Dante.
Immanges ni Leilani iti nauneg.
“Kunak la ngaruden ket... Adda problema. Ania ti inaramid ni Vhong? Pinagsawannaka? Parparigatennaka? Ania? Ibagam...” Timmakder ni Dante. Immasideg ken ni Leilani. Iniggamanna ti dakulap ti balasang. “Gayyemnak, nakasaganaak a dumngeg...”
Immanges manen iti nauneg ni Leilani. Minatmatanna ni Dante.
“Kayatnak nga ikasar...”
Naklaat ni Dante. Saan a nakatimek.
“Diak ammo no ania ti aramidek...”
“Teka, teka... Asino ti mangikasar kenka?”
Nagsabat dagiti matada.
“N-ni Vhong...”
Dimmadakkel dagiti anges ni Dante. Nagkuretret ti mugingna. Ngem saan latta a nakatimek.
“Okey kadi wenno saan? Lakay kadi unay a para kaniak?”
Saan latta a nakauni ni Dante. Minatmatanna ketdi ni Leilani. Ngem kasla kawaw dagiti matana. Sa mangrugin nga agtigerger dagiti imana. Uray dagiti tumengna, agkutukotdan. Kasla awanen ti kiredna a nangkarga iti bagina. Nagin-inayad a nagsubli iti lamisaanna. Nagtugaw.
“Mang Dante, okey ba kayo?” addan danag iti timek ni Leilani.
Ngem kaskasdi a saan a makauni ni Dante.
“Mang Dante...”
“N-no ay-ayatem... ken siguradom la ketdi nga ay-ayatennaka met, apay ketdin a saan?” naisungbat met laeng ni Dante. Ngem balikasda nga awanan biag. Nakalablab-ay. Ket nabati ni Leilani a masmasdaaw ngem pinilina ti saanen a nagsaludsod pay.
NAIPALKAT ti imatangna iti kompiuter. Kitkitaenna dagiti notification iti Facebook account-na. Nagkomento met iti sumagmamano iti impaskilna a panagsanayna a magna iti runway. Bassit ti nagkomento ta saan a nakapubliko dagiti ladawan. Uray ti profile photo-na ket sabong ti orkidia isu a dagiti laeng gagayyemna ti makaammo iti account-na.
Daydayawen dagiti gagayyemna. Dagiti dadduma, ammona nga ag-crush-da kenkuana. Ngem awan ti inkasona kadagitoy. Nagbalinda laeng a gagayyemna. Dina kayat ti makinobio. Kalpasan ti napasamak kenkuana kadagiti ima ti imbilangna nga ama, agaripapa a makirelasion. Dina ammo no ania ti riknana. Dina kayat a mayasideg ti riknana iti maysa a lalaki nga agsanudto met laeng no maammuan daytoy ti napalabasna.
Saan laengen. Ad-addanto laeng a masaktan.
Ngem ita, makiasawa? No ngay maammuanto ni Vhong ti napalabasna? Agsanud ngata?
Ni manongna a Dante, apay a kasdiay ti reaksionna? Awan ti ganaygayna a kasla napukawan iti no ania.
Nagsakuntip. Ad-addan a mariribukan. Ta uray ti inana, nariknana ti panagduadua daytoy.
Agduaduada kadi iti kinapudno ti tarigagay ni Vhong?
Ngem uray isuna, saanna a masinunuo no ay-ayatenna ni Vhong!
Wenno pudno kadi ti kuna ni Vhong a dua laeng a banag ti kalkalikaguman dagiti nagkaadun a nagtarigagay a babbai iti daytoy: fame and money? Kinalatak ken kinabaknang. Asino ti saan nga agkalikagum kadagita?
Napakidem. Maibilang kadi metten kadagiti mananggundaway a babbai?
Pagam-ammuan ta naguni ti kompiuter.
Nagmulagat. Kinitana ti kompiuter. Adda message request a dimteng. Minatmatanna ti naggapuanna. Gary Strickland. Napakidem. Kasano a malipatanna dayta a nagan? Agungar manen ti suronna ta tunggal maipalagip kenkuana dayta a nagan, mailgat manen ti sugat a nabayagen a kayatna ti aglunit. Ngem kayatna a maammuan ti mensahe daytoy.
Dear Leilani,
Sorry to bother you... but I’m looking for my daughter who’s got the same name as you...
Gary
Nagtigerger ni Leilani ket nakipagtigtigerger ti cursor iti monitor ti computer. Apay a mapanunot itan a saraken ti amana? Naitured daytoy ti saan a nagpadlaw kadakuada nga agina iti sangapulo a tawen!
Nagwingiwing. Pimmanaw idin! Nasaysayaat no mamimpinsanen a maitanem.
Nagmulagat. Iniddepna ti kompiuter.
Timmakder. Nagturong iti bassit a tawa. Iti maikadua a kadsaaran ti apartment a yanna, nalawag a makitana, babaen ti aragaag dagiti silaw kadagiti poste kadagiti kalkalsada, dagiti nagdedekket a tugtugpa a babassit a balbalay dagiti iskuater. Narugit. Naangot. Napanglaw a lugar. Ayuyang dagiti nadudungrit nga ubbing. Nagtungpalda iti daytoy a nadungrit a paset ti Manila idi nagaburan iti lahar ti siudad ti Angeles idi bumtak ti Bantay Pinatubo, idi tinallikudan ida ti amana a ni Gary Strickland.
Saan koma a kastoy ti nagbanaganda no saan ida a tinallikudan ti amana. Saanda koma a mangarkaramut iti rigat. Nabati nga agmaymaysa manipud nabalud ti inana. Awan ti sabali a kabagianna iti Manila. Taga-Ilocos ti inana, ngem awan ti am-ammona a kabagianna.
Nagkidem. Nagarubos dagiti luana.
No ania man ti rason ni Gary Strickland a nangsapul kenkuana, awan ti kalintegan daytoy a mangbalbaliw iti biagna!
MULMULAGATAN ni Coach Devon ti dakkel a puraw a bulletin board. Matmatmatanna ti ladawan dagiti players-na. Duapulo ket lima a nabibisked nga agtutubo. Natangken dagiti bagbagida. Natennebda koma iti ay-ayam. Kabaelanda koma ti sumaranget. Ngem agpapadada nga awanan duri. Nalupoy.
Dina napupuotan ti pananglibbaagna iti bulletin board. “Son of bitches!” inridisna.
Nakigtot ni Assistant Coach Drummond a nakatakder iti likudanna. Ngem saan a naguni.
“We are still not doing good, Drummond?” Nagsasaruno ngamin ti pannakaabakda.
“Sinuspensom ni Ferdie, coach...”
“Ket ipapanmo lattan nga inutil amin a players-ta malaksid ken ni Ferdie?”
Kinuti laeng ti assistant ti abagana.
“Awan laengen ti dalanan iti isursurota kadakuada iti field?”
Immanges iti nauneg ti assistant. “Awan ti reregtaanda, coach... napukawandan iti namnama.”
“Shit!” inrasaw manen ni Coach Devon.
“Pagsubliem ni Ferdie, coach...”
“Sinuspensok sa pagsubliek? Di pay agparparang a mulenglengak! Hell, no!”
“Sika met laeng iti nagkuna, coach, a nakapusta ti trabahota iti panagballigita iti daytoy a tawen... “
Nagsakuntip ni Coach Devon. Sikakapsut a nagpusot iti tugawna.
“Salsalaknibanna ti gang ni Rico.”
“Bay-am a dagiti pannakabagi ti linteg ti mangrisut iti dayta, coach...”
“Ad-adda laeng a dumakkel ti ulona. Ipagarupna nga isu ti makaispal kadatayo... nga isu laeng ti namnamatayo...”
“Awan ti sabali a pamuspusan, coach... Talaga a masapulta ni Ferdie.”
Immanges iti nauneg ti coach, sa met laeng binulosanna.
“Panay a salloy dagiti players-ta, coach... Siak ti mangawag ken ni Ferdie no palubosannak.”
Imbakal ni Coach Devon ti panagkitana iti dakkel a bulletin board. Sinaggaysana a pinalabasan ti ladawan dagiti player-na. Nagintek ti panagkitana iti namarkaan iti X a ladawan ni Ferdie. Nagngariet iti suronna.
“Ania, coach...”
“Awagam...” kasla awan iti panunotna a kinuna ni Coach Devon.
Napaisem ni Assistant Coach Drummond.
“But I want you to train him real good. Really hard. Make him suffer so he can learn everything to know about football... including the dirty tricks.”
“Coach,” napanganga ti assistant.
“No one has to know... just you and me... and Ferdie.”
“We could be in trouble...”
“You want him back, right?” inyallawat a dagus ni Coach Devon.
NAKAMATTIDERKAYO nga aggayyem iti sango ti dakkel a balay a nadigos kadagiti naraniag a silaw iti ruar ken iti uneg a makitam manipud kadagiti dadakkel a sarming a tawa. Adu ti lugan a nakaparada iti agsumbangir ti kalsada. Narigatankayo itay a nangsapul iti pangiparadaanyo iti luganyo. Adun ti tao iti uneg ti pagtaengan. Uray no nakarikep ti ridaw, mangngegmo ti ariwawa dagiti tao a rinimbawan pay ti napigsa a pannakatokar ti makakorriti a musika.
Itan, agaripapakan. Kasla mariknam ti kinabassitmo iti daytoy dakkel ken nadaeg a pagtaengan iti ligason dagiti agkakadakkel a balbalay. Masmasdaawka a mangipalpalawlaw iti panagkitam kadagiti nakaberberde nga arubayan dagiti nagaabay a balbalay iti katengngaan ti kasla impierno ti pudotna a Las Vegas.
Nakinnitakayo nga aggayyem a kasla maymaysa ti adda iti panunotyo. Ganggannaet para kadakayo ti kastoy a lugar.
“Let’s go in,” kinuna ni Dindo ket tinurongnan ti ridaw ti balay.
Ngem saanka a naggaraw. Agalumiim ti riknam. Saanka a maibagay iti uneg.
Tinaliawnaka ni Dindo. “Come on, dude... Inimbitarannata ni Rhianna, saan kadi?”
Nagsay-aka. Binukelmo iti panunotmo ni Rhianna. Ti pakabuklanna. Ti kinalibnosna. Ti nakakarkarit a barukongna. Napangangaka. Adda kadin mariknam a panagduyos kenkuana?
Immangeska iti nauneg. Dimo kayat nga aklonen. Awan pay ti nagduyosam a babai.
“Come on!” impukkaw manen ni Dindo. Asidegen iti ridaw.
Naallukoyka met laeng. Sinurotmo ni Dindo. Apaman a nakagtengkayo iti ridaw, pinuligos ni Dindo ti seradura. Nakatulbek. Nagkinnitakayo. Tinalmegan ni Dindo ti door bell. Naguraykayo. Awan ti nanglukat. Tinalmegan manen ni Dindo ti timbre. Kalpsan ti sumagmamano a kanito, nailukat met laeng ti ridaw.
Ni Walter ti naibaskag iti ridaw. Masmasdaaw a nakakita kadakayo. Iti salas, nakaringringgor dagiti adu a tao.
“What the fuck are you, guys, doing in here?” masemsem ni Walter a nagsaludsod.
“Inimbitarannakami ni Rhianna,” ni Dindo ti simmungbat.
“I’m not talking to you asshole,” indil-ag ni Walter ken ni Dindo. Kinitanaka. “I’m talking to you! What the fuck are you doing here?” Kinusilapannaka.
“Inawisnakami ni Rhianna...” nakataltalingenngen a sungbatmo.
Nagkatawa ni Walter. Nakapigpigsa. “Hey, people! Stop the music!” Nakapigpigsa ti pukkawna a timmaliaw iti salas. Napataliaw dagiti adda iti uneg. Panagkitam, adda ti sibubukel a team ti Wildcats football. Naisardeng ti musika. Nakataltalnan iti uneg ti balay. “Look, who is here, guys!” inwaragawag ni Walter.
Maysamaysan dagiti agtutubo a nangkita kenka. Nakamusiigda. Nakangirsida. Apagbingngi dagiti isemda a dimo maawatan no manglalais wenno mangtagibassit kenka.
“Nagpakita ti loser! Uray no saanen a miembro ti Wildcats! Do we want him in?” tumtumpaw ti timek ni Walter.
“No!” nakapigpigsa ti nagpinsan a riaw dagiti dinanonyo, a sinaruno ti nakasarsarangsang a katawa. Sa naipanalbaag a nairikep ti ridaw.
Nariknam pay ti inkayabna nga angin a nangapros iti rupam.
(Maituloyto)
