Sarita ni L.B. ABLANG
IDI nakadanonkami iti waig a kinuna ni Angelino, matimudmin ti taguob ti aso kadagiti balbalay. Napalalo a ragsak ni Angelino, ket iti pegges ti tarigagayna, nakunana:
“Magusgustuak daydiay a maestra, senior. No adda la koma met panagayatna kaniak, kayatko metten ti mangasawa uray ket baroak. Mabalin a naragsakakto iti sidongna, nangruna ta desueldo. No itiponko daytoy sueldok iti sueldona, di kadi addanto pay la mabati nga isukmonko? Uray man agmalmalem nga agin-inumta idiay tianggi da Bastian, senior.”
Nagkatawaak laengen. “No nasayaat ti pangngati, Angelino, namnamaem a mangala ti silo. Sierto dayta!” pinatigmaanak ni Angelino.
Apagisu nga itudo ti relo ti maikasiam ti rabii idi dumanonkami iti balay da Mr. Bantor Agpaliiw idiay Nagsabaran. Ni Bantor ti teniente del barrio ti Nagsabaran: isu pay ti pagdagusan ni Maestra Frisca.
KLASIKO A SARITA: Kasayaatan a Sugal (1)
Nakigtot ti purok iti saanda a napakpakadaan nga isasangpetmi iti barioda. Bimmaringkuasda kadagiti iddada ket iti kigtotda, adu pay dagiti nagtaray iti baba ngem sinaneb met dagiti buyot a kakaduak a pinagsubli met laeng kadagiti balbalayda.
Ginangtan ni Bantor ti dakkel a parol a naibitin iti kadaklan apaman a nakatugawkami.
“Angelino Gaganso ti naganko, maestra,” saanen a nakatutor ni Angelino, “ket maysaak a kameng ti buyot dagiti aglemlemmeng. Ditoy ti napusgan a pagsasarakanmi, di la mabalin nga ipakaammom kadakami ti paglemlemmenganna ta kayatmi a kasarita?”
Nailabeg ni Maestra Frisca iti panagbalikas ni Angelino.
“Ammom, maestra, kinamatkamatnakami dagiti paisano idiay Madallit itay, isu ti gapuna a no mabalin, pangngaasim koma ta isurom ti paglemlemmengan ni Commander Liwliwa ta surotenmi.”
“Awan ti ammok a Commander Liwliwa; awan met ti aglemlemmeng ditoy nga ammok. Diak met pay unay nabayag ditoy. Ken, maysa pay, awan ti am-ammok a buyot. Awan ti am-ammok!” Nabatad ti palawag ti maestra nupay nalusiaw dagiti nagbalikas a bibigna.
“Siak ti nanumo a makiam-ammo,” saanko a naitureden ti di timmakder iti tugawko ket inyawatko ti imak ken ni Maestra Francisca. “No adda pannakaikarik nga am-ammuenyo.”
Inyawatna ti dakulapna. Kinusilapannak ni Angelino. Nakitak ti apuy ti rurod kadagiti mata ‘toy natured a kabo a kinadkaduak iti nabayag.
“Take it easy, Angelino,” ti pinangay-ayok kenkuana. “Maestra, he is my cousin— wen kasinsinko.” Immisem pay ni Angelino. Dinilpatanna pay dagiti bibigna.
“Agpapada dagiti bambanag a pagay-ayatta, maestra,” insarunok, “ta ammom ti agisuro kadagiti ubbing. Uray siak, ammok met ti agisuro iti agkabannuag.”
Nagkatawa ni Frisca. “No mabalin la koma ta ibislinnak koma met a mangisuro ditoy? Narigat ngata, aya, ti agisuro iti saan pay a napusot?” Nagpaggaak ti maestra.
“Ala, patiek man no maanusam, manong,” ti makaay-ayo a sungbatna. “Nasaysayaat met laeng ti soldado, a, ta nadaydayaw ken maysa pay, agpaaykayo iti tinubuan a daga.”
“No managbasolkami met, maestra,” insalpika met ni Angelino.
“Mabigbig ti kayo iti bungana a saan ketdi nga iti nalangto a bulongna,” ti naanag nga inpasarunso ni Maestra Francisca.
“Burtia!” inyangaw ni Angelino. Immisemak met.
“Ngem ti maestra met ti mangtubay iti kababalin dagiti naganus nga ubbing. Isu ti indayon ti biag, mangiwanwan iti kinaagtutubo ditoy rabaw ti daga,” impapilitko.
“Ket… isu pay ti mangpatibker iti nakem dagiti agbalinto a maingel…” insaridat met ni Angelino.
“Maingel ken ni ayat,” inyangawko. “Saannaka kadi pay a pinarukma ni ayat, maestra?”
“Saan pay— no maipapan iti nailubongan nga ayat!” naannad ti balikasna.
“No kas pagarigan agayatak kenka,” inlawlawagko, “parukmaennaka man wenno saan ‘toy ayatko, awan ngata ti bassit nga ur-ay ti namnama a maitedmo?”
“Narigat dayta a pagsasao, manong. Diak maawatan. Awan ti pannakaammok kenka. Kasano ti panangusigmo iti maysa a banag no di pay met la naadal iti nabayag?” Nauneg ti kaipapanan ti sungbat ti maestra.
“Love at first sight, ma’am!” nadaras unay ti isusungbat ni Angelino.
Nagkatawa ni Frisca. Inasitgak. Nagtugawak iti abayna. “No maipanggep ken ni ayat, naikallaysan ‘toy panunotko iti dayta a banag. Ti ayatko, isu dagiti pagpaayak a pangisubliak met laeng iti ayat. Maysa pay, mano kadi ti ayaten?” Nauneg dagiti ballaag ti maestra.
“Anan sa ta agayatak kenka,” inunaannakon ni Angelino, “ket patiem, Frisca, a napudnoak…”
Tinaliawnak ni Frisca. Nagtung-edak. Nariknak ti napigket nga ikikitana kaniak. Nariribuk ti panunotko. Agsaoak koma, ngem diak maurnos ti panggepko nga isarita. Nabibineg ti riknak….
“Sapay koma ta malaglagipmo daytoy nga isasangbaymi kadakayo, maestra,” binurakko ti ulimekmi.
“Always...” ti nadagdagus nga insungbatna.
“Always? Agnanayon?” inusigko. “Kasla iti daydi sao ni Pancho Magalona ken ni kaingungotna a Tita Duran, daydiay a balikasmo, maestra?”
“Wen, senior.” Awan isemna a simmungbat. “Isu man met!”
“No sika koma ngarud ti Tita Duran ta siak ti Pancho Magalona,” inyangawko, “nagsayaat ngatan, aya?”
“Mabalin met!”
“Ket no kunak, I’ll be loving you, saanka ngarud a marurod?”
“Saan met, isportak iti angaw!”
“Uray no angaw ni ayat?”
“Wen! Always!”
(Maituloyto)
