August 06, 2026

Home LITERATURA Sarita

KLASIKO A SARITA: Kasayaatan a Sugal (2)

KLASIKO A SARITA: Kasayaatan a Sugal (2)

Sarita ni BENJAMIN MA. PASCUAL

ITI sumuno nga aldaw, a nausawanen ni Ikko, nalagipna a dina naited kadagiti kakaanakanna ti adobo a ginatangna ken ni Baket Basil. Kinarawana ti bolsa ti kalsonna, ngem awan nasarakanna. Immapay kenkuana a nalabit nabati ti adobo iti tianggi ni Ka Donat, no di ket insikap nga innala ti maysa kadagiti lallaki idi agdungerdungeren.

Kasanguanan ti yuulog ni Ikko a mapan kumuyog ken ni Lakay Sippi nga agsapul iti baboy a partienda, insingasing ni Ina Marta a dakkelna ti sensennaayenna:

“Idiam koma ti panagsugal, anakko,” ti naliday a sao ti baket. “Maisugalmo met amin a masapulamon. Manmano a mangtedka kadakami, ket ammom met a sangasapulan, sangasaangan ti panagbiagtayo. Ammom met a ti laeng panagbayo ti pagsapulan dayta kakam a babai, ket saan nga umanay ti masapulanna nga ipakanna kadagiti dua nga annakna. Numnumona ta awan ipaw-it ti kakayo nga adda idiay Hawaii.”

Nagmurareg ni Ikko. Karurodna unay ti mabagbagaan. Iti pammatina, nataenganen ket addaanen iti panunot a mangutob iti nasayaat ken dakes nga aramid wenno pammati.

Sarita

KLASIKO A SARITA: Rabii Idiay Nagsabaran (2)

“Agbabawikanto no dumteng ti panagasawam, Ikko,” innayon ni Ina Marta a pammagbaga. “Ket laglagipem nga awan met mangayat kenka no ammoda a mannugalka.”

“Diak la ketdi taktakawen ti isugalko,” intanamitim ni Ikko ket innalana ti balanggot a kallugongna sa immulog iti balayda.

INALDAW a tumulong ni Ikko ken ni Lakay Sippi nga agsapul iti baboy a maparti tunggal agsapa ti Martes, Huebes ken Domingo. Kadagitoy laeng nga aldaw ti panagtienda dagiti umili iti San Miguel. Ket gapu ta awan trabaho ni Ikko iti malem, masansan a makibunggoy kadagiti padana a mayat nga agsugal.

Kas kadawyan, masansan a maabak ni Ikko ket kasla naidutdotan a kawitan ti panagriknana nga agawid iti balayda.

Iti naminsan a malem, naabak iti panagsugal iti naipis a managan iti black jack. Binuybuyana met pay laeng idi dagiti kakaduana nagasgasat ngem isu, ngem nagawid idi mauman. Idi addan iti dalanna, nakapanunot iti pamuspusan a panangalana iti kuarta. Nalagipna a saan a nabayadan ni Baket Basil ti innalana a lalaem ken lasag ti baboy itay bigat. Innak ketdi singiren, ket kunak lattan a binaonnak ni Apo Sippi, ti napanunotna a sikap.

Maragragsakan ti baro a nagturong iti balay da Baket Basil. Pudno a no aramaten a nasayaat ti utek, adda latta mapanunot a pamuspusan, nakunana iti nakemna.

Ngem idi nataldiapanna ti balay, nagbaliw ti panunot ni Ikko. Nautobna a nakababain daytoy a gagemna no kas maammuan, ket saanna met ngarud a manamnama a mailimedna. Maysa pay, mabalin nga agatap ni Lalin a sabali ti pangipaayanna iti kuarta, nangruna ta damona ti mapan agsingir, ken ammo met ni Lalin nga agsugsugal. Saanna a naitured ti nagtuloy.

Nagsubli ni Ikko iti pagsusugalan.

Bayat ti panagbuybuyana, nagbaliw ti uddog ti pilid ni gasat ket in-inut a nangabak ni Anong. Idi nawadwad bassiten ti naibuntuon a papel de banko iti sanguanan ni Anong, naawis manen ni Ikko a pumusta ket nagpakpakaasi ken ni Anong a pautanganna iti sangapulo a pisos.

“Alaem latta a pannakabaratom kaniak daytoy,” impalawag ni Anong idi inyawatna ti sangapulo a pisos.

Sapay koma ta mangabak ‘toy baratok, indawat met ni Ikko. Ngem in-inut a naibus ti kuarta. Iti kasta, idi isu ti nabatangan nga agibunong iti naipis, napanunotna ti mangipadas iti sikap. Kadawyan koma nga agsasaganad ti panangdutdotna kadagiti naipis no agibunong. Ngem insikapna ti nangala iti maysa a napateg a naipis nga agpaay kenkuana. Nasiputan daytoy ti maysa a kaduana a maab-abak met. Nakapungtot ti kaduana ket sinulongna ni Ikko a saan a napakadaan ‘toy naud-udi. Napuntaan ti maysa a mata ni Ikko.

Timmakder ni Ikko a nangmesmes, ngem tinengngel dagiti dadduma ida a dua. Naipapilit a naisardeng ti sugal. Umadani pay ketdin ti sumipnget.

Nagmennamennaan ni Ikko ti dakes a napasamakna. Napabutngan. Kadagiti sumuno nga aldaw, ad-adaywanna dagiti pagsusugalan, amangan no nasunotan laeng ti pannakadusana, nangruna ta saan pay a nagbaaw ti pungtot ti nangsulong kenkuana.

Ngem idi naimbag manen ti matana, sinublian met laeng ni Ikko dagiti kabunggoyanna.

ITI maysa a malem nga awan a pulos ti agkaritikit a kuarta iti bolsa ni Ikko, ket nasabetna ni Baket Basil nga adda papananna, napanunot ti baro ti mangpadas nga umutang ken ni Lalin, nupay agduadua. Ngem nalabit, mangngaasi ti balasang, pinattapatta ni Ikko. Nasdaaw idi nadanonna ni Lalin a kakaasi a mangpispisi kadagiti pagtungo a kayo iti abay ti balayda.

“Mabalin ti agkiddaw iti tulong kenka, Manong Ikko?” impasungad ni Lalin.

“Immayak agkiddaw iti tulong kenka, ket nakaunaka metten,” insungbat ni Ikko. “Ngem ibagam laeng.”

“Pisiem dagitoy kayo ta isagutanka iti sinuman,” ti naisem nga awis ni Lalin. “Aglapitog ngaminen dagiti dakulapko.”

Gapu ta agpadpada a maasian ken ni Lalin ken mabain a saan a mangtungpal iti kiddaw ti balasang, pinaala ni Ikko ti wasay. Inanusan ti baro ti nangbalsig iti tallo kareppet a kayo.

“Ania kadi ti kiddawem koma, manong?” sinaludsod ni Lalin idi addadan a dua iti uneg ti balay nga agin-inana ken mangmangan iti sinuman. Addan ni Baket Basil a madama nga agiw-iwa iti karne iti kosina.

(Maituloyto)