August 27, 2026

Home LITERATURA Sarita

KLASIKO A SARITA: Kadagiti Umisem iti Rigat (2)

KLASIKO A SARITA: Kadagiti Umisem iti Rigat (2)

Sarita ni ESMENIO GALERA

TINANGADKO ti elevator. “Dimi met maaramat ti elevator,” kinunak.

“Imbaraso! Nagadu ket ti saon! Ditoy nga aginanakayo!”

Agsalsaludsod dagiti mata dagiti trabahador a mangur-uray met iti elevator.

“Dakkel kad’ ti gura ni Balucas kenka? Pagpupudotannaka kadi? Adda kadi basolmo kenkuana?” dinamag ti maysa.

Sarita

KLASIKO A SARITA: Tarindanum (2)

Nasemsemak. Kinitak manen ni Manong Andro. Pue! Kasla ketdi berdugon!

Insuotko ti guantes ket nagturongak iti nakaipempenan ti paragpag dagiti tawa. Kalpasan ti makautoy nga oras, induronko manen ti karkareton agingga iti paggasgasagasan da Dick Ayaso.

Nagsardeng ni Dick idi makaasidegak. Nagsammakedanna ti pala.

“Narigat ti kastoy a trabaho, pari,” kinunana. “Trabaho laeng daytoy ti awan adalna. No nakapagadalak la koma… Sika, ania ti naadalmo?”

“Elementary graduate laeng,” inlibakko.

Laglagipek ti kinunana idi makatallikudak. Nakapagadalak. Ngem apay nga addaak ditoy nga agrigrigat? Nagadalak kadi tapno ditoy ti pagtungpalak? Ania ketdin ti biag!

Naibangga ti pilid ti karkareton iti bato ket napattog. Imlek ni Eddie a mangur-uray kaniak.

Inyakar ni Eddie ti darat kadagiti kuppilkuppil a lata. Kalpasanna, nagturongak iti nakaikamadaan ti ginasut a supot ti semento.

MALANGLANG-ABKON ti nabanglo nga alingasaw iti restauran iti bangir ti pasdek. Napanko insaang ti pangaldawko. Adu metten ti aglutluto. Agbalbalonak iti bagas ta nangina ti innapuy ni Mr. Caranzo. Diak pay naaronan ti insaangko idi makitanak ni Manong Andro.

“Hoy!” imbugtakna. “Napatpateg ket ‘ta innapuy ngem ‘ta trabahomon! Agsublika iti puestom!”

Pinanawak ti insaangko. Imbaklayko ti tallo a supot a semento sa insaltekko iti kabiti gapu iti rurodko.

“No maminsan, saan a nasayaat ti pannagna ti trabaho ni Bulacas,” kinuna ni Eddie.

Nabiitak pay iti konstruksion ngem madlawko a kumapkapsut ti bagik. Lalo a ngimmisitak. Diak koma iginggina ta nairuamak iti rigat ngem nalabes man ti panangtratar ni Manong Andro kaniak. Nakaadalak idinto a saan pay a simrek iti Maikamaysa. Daytoy a banag idi ti lislisiak iti konstruksion ngem napilitanak gapu ta saanak metten a mangan no saanko a sanguen ti kinapudno. Babalawek ti bagik no apay a kinamaestro ti inadalko. Narigat unay ti pannakaipuesto.

Sangkasaludsodko iti bagik no apay nga aglablabes ni Manong Andro. Kunak la no di kastoy ti ugalina. Agnanaedak iti balayda ket saan koma met, a, a rumbeng nga aramidenna kaniak daytoy. Dinak pay kasaritaan, uray idiay balay. Diak met pagtimkanen, a, ta ania ngarud ket mabainak metten.

Dimteng ti pannakaibutaktak ti inadalko. Isu dayta ti pagbainak unay. Mabugbugkawan ken makuskusilapanak. Kasla napukawen ti dayawko!

Idi umadu ti makaammo a nagturposak iti kolehio, adun ti sayangguseng.

“No siak ti sika,” kinuna ni Dick, “diak kayat ti agtrabaho ditoy.”

“Diak mabain nga agtrabaho ta maysaak met a trabahador a kas kadakayo. Agpapan ita, kaludludonko pay laeng ti rigat.”

“Sayang ti inadalmo,” kinuna ni Bitales, ti operator.

Iti maysa a malem, nakaibbetak iti sangasupot a semento. Nagdisso iti danum iti puon ti poste ti elevator ket nabasa dagiti adda iti daga.

“Nagammalka ketdin! Bayadam ti dinadaelmo!” imper-ak ni Manong Andro.

Nangemkemak. Minesmesak ti pungtotko. Ngem nalagipko nga isu ti nangiserrek kaniak iti trabaho ken agnanaedak pay iti balayda.

(Maituloyto)