Sarita ni CONRADO E. CAMACHO
Dimmagas ngata a naggapu idiay taltalon, kinuna ni Ilong iti nakemna. Sakbay a nakaruarda iti kosina, addan ti lakay iti ridaw.
Nagsarimadeng ni Lakay Akking iti ridaw idi makitana ti pinggan iti datar. “Nasayaat dayta nga agas ti tarindanum,” kinunana. “Ngem nasaysayaat pay no dimo iginggina ti tarindanum. Nayon dayta ti kinamannalon. Paset ti biag ti tagaaway.” Nagna ket nagtugaw iti bangko iti abay ti lamisaan. “Awan la ti pagpapudot dita, Ilong?” kinunana.
Saan a nagtimek ni Ilong. Sisasagana a mangirupir iti kalinteganna. Balayko daytoy… ket no ania man ti—
“Adda met dayta basi nga in-inumen ni Ilong, tatang,” ni Sioning ti siaalibtak a simmungbat. “Nangikkam, aya, daytay prasko, Ilong?”
KLASIKO A SARITA: Kadagiti Umisem iti Rigat (2)
Naawatan ni Ilong nga agindidiammo laeng ni Sioning tapno isu, ni Ilong, ti kapilitan a mangyawat iti prasko iti lakay. Iti apagapaman, kayat koma ni Ilong ti agsao—agsao iti nalapat tapno mairingpasdan nga agkatugangan ti parikutda. Ngem nasiputanna a kasla makalulua ni Sioning.
Simrek ni Ilong iti sagumbi, inaonna ti prasko manipud iti pagbagasan ket nagsubli a nangyawat iti basi iti lakay.
“Ne, awan sa ketdi ti ungotyon,” kinuna ti lakay; ngem saan a panangibabain wenno pananguyaw ti anag ti timekna. Naamaan. Pagammuan la ta nagsaning-i ti ubing iti indayon.
Timmakder ni Lakay Akking ket inasitganna ti ubing. “Pasabnatannak sa met iti sangiten, ‘arok,” kinunana iti adda iti indayon. Intulodna daytoy iti maysa nga imana sa idugdugsolna ti maysa a tammudona iti barukong ti maladaga. Ngem ad-adda a nagikkis ti ubing.
Immasideg ni Ilong tapno adawenna ti anakna.
“Bay-am ta agsangit,” inwadag ni Lakay Akking ti ima ti manugangna. “Nasayaat no agsangit… dumakkel dagiti barana.. tapno agbalinto a nalaing a mannalon… a di mabuteng iti tarindanum….” Pinanawanna ni Ilong a natda a nagmuttaleng, nagsubli iti yan ti prasko ket nangipatuyag iti intumbana. Nagbaeng a kasla nuang.
“Saanmo a piduaen a panawan ti kinelleng no dimo makita a naimbag no nasullatam ti sarangusong,” tinaliawna ni Ilong. “Kailala laeng no tumangken ti inaradom… naimbag ketdi ta nakitak sakbay a nagawidak.”
“Tay kano laundry, tatang,” pagammuan la ta insilpo ni Sioning.
“Laundry?” Nagkuretret ti muging ti lakay. “Mapankayo manen idiay Manila? Naay. Kitaentayo a lakayen datao… pampanunotenyo koma dayta. Ti ketdi aramidenyo, igaedyo ti agtalon… ta ipakitayo kadagiti kakaarruba nga adda kabaelanyo. Ne, mapanakon ket diak pay nakaibangkag iti kanen ti nuangko.”
“Napanak nagala iti maisyo idiay yan ti baldi, tatang,” kinuna ni Sioning.
Tinaliaw ni Lakay Akking ti anakna. Kinudkodna ti teltelna. “Di nangyawidka koma met iti ipuruakyo iti nuangyo?”
“Nangyawidak. Isu ti inted ni Ilong itay sumangpet….” Tinaliawna ni Ilong ket nagsabat dagiti matada.
“Ala, nasayaat,” kinuna ti lakay ket rummuar koman ngem nagsardeng iti ridaw. Tinaliawna ni Ilong. “Masapaka no bigat ta pagtinnulongantanto daydiay dakkel a kinelleng ta agraeptayonton no Lunes.” Ket intuloynan ti rimmuar. Nangngeg dagiti agassawa ti panangabug ti lakay iti nuangna idi rummuar iti inaladanda.
“Apay ngamin a dimo sinullatan ‘tay sarangusong?” inimtuod ni Sioning. Kasla mangsursuron.
Kinusilapan ni Ilong. “Aggaoka ketdin ket mabisinak,” kinunana sa inggiddatona ti nangipatuyag iti inumenna a basi.—O
